Doktor rachél harris: "Shinjangdiki medeniyet qirghinchiliqi-xitayning Uyghur sen'etkarlarni bilen edib-ziyaliylirigha zerbe bérishi"

Muxbirimiz irade
2019-01-17
Élxet
Pikir
Share
Print

London uniwérsitétining oqutquchisi, Uyghur muzika tetqiqatchisi, doktor rachél harris xanim "Yer shari pochtisi" gézitide bir maqale élan qilip, Uyghur ziyaliyliri, edib we sen'etkarlirining béshigha kéliwatqan zulumni anglatti.

U "Shinjangdiki medeniyet qirghinchiliqi" dep nam bergen maqaliside 2017-yilining axiri tutqun qilinip, 5 yilliq qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi ilgiri sürülüwatqan senuber tursundek el söygen bir naxshichining lagérgha qamilishini rayonda yürgüzülüwatqan siyasetlerning emeliyette yerlik xelqlerning tili we medeniyitini yoq qilishni meqset qilghanliqining eng janliq örniki dep körsetken.

U maqaliside senuber tursun bilen bolghan dostluqi, uning mol netijilerge tolghan kespiy hayatini tepsiliy bayan qilip, mushundaq dangliq bir naxshichining hazir belkim "Intayin nachar shara'itlarda, 60 tin oshuq kishi sighdurulghan kichikkine kamérlarda bille turuwatqan bolushi, ular bilen nöwetliship uxlawatqan bolushi" mumkinlikini, uning her küni etigende turup xitayche inqilabiy naxshilarni éytishqa, xitay tili we shi jinping idiyelirini öginishke, öz medeniyiti we dinini inkar qilishqa mejburliniwatqan, hetta ten jazasigha uchrawatqan bolushi mumkinlikini eskertip, "Dunyadiki eng zorawan térrorchimu bundaq mu'amilige uchrimasliqi kérek" dégen. U sözini dawam qilip, "Senuberning aqiwiti shuni intayin éniq körsitip bériduki, shinjangdiki bu zor kölemlik tutqunning xitay hökümiti ilgiri sürüwatqan atalmish 'islamchi radikallar' gha zerbe bérish bilen héchqandaq alaqisi yoq" dégen.

U senuber tursun bilen birge yene adil mijit, reshide dawut, peride hamut, zahir shah qatarliq ataqliq artislarningmu lagérgha qamalghanliqidin qarighanda Uyghur élide "Héchqandaq bir Uyghurning lagér xewpidin mustesna emesliki, xitay hökümitining Uyghur élidiki edip-ziyaliylar, sen'etkarlarni öz ichige alghan medeniyet bashlamchilirigha meqsetlik zerbe bériwatqanliqi" ni körüp yétishke bolidighanliqini bayan qilghan.

U maqalisining axirida senuber tursunning chet'ellerde belgilik shan-sherep qazan'ghan bir naxshichiliqini bayan qilip, uning muzikisidin huzurlan'ghan herbir kishining senuberning dawasini qilishini we bu arqiliq lagérlarning taqilishi üchün bir seweb bolushini ümid qilghan.

Toluq bet