«Мәдәнийәт қирғинчилиқи» да уйғур сәнитини сақлап қелиш мумкинму?

Мухбиримиз әзиз
2020-05-06
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай һөкүмитиниң уйғур дияридики сиясий бастуруш һәрикити җәрянида уйғурларға хас мәдәнийәт байлиқлириниң хараб қилинишини нөвәттә барғансери көп кишиләр «ашкара мәдәнийәт қирғинчилиқи» дәп атимақта.

Америкадики оқурмәнлири бирқәдәр көп болған торлардин «SupChina» торида 5-май күни тонулған сәнәткар мәт дәгер билән «лагер албоми қурулуши» ниң мәсули, «бир очум» тәхәллусидики сәнәткарниң сөһбити нөвәттики вәзийәттә уйғур сәнитини қандақ вә қанчилик сақлап қелиш һәққидә кәң-кушадә бир мәйдан сөһбәт болди.

Бу җәһәттә «бир очум» ниң алди билән ойлаватқини сәнәт вә мәдәнийәтни нөвәттә иҗра болуватқан зулум вә қабаһәткә қарши бир түрлүк қоралға айландуруш икән. У өзи мәсул болуватқан «лагер албоми қурулуши» дәл мушу хилдики сүрәтләр, рәсимләр, филимләр вә шеирларни топлаватқан болуп, мушулар арқилиқ лагерларни чөридигән зулумға қарши садаларни техиму күчәйтишни мәқсәт қилған икән.

«Бир очум» ниң өзи үрүмчидә туғулуп өскән һәмдә «аз санлиқ милләтләрни қобул қилмаслиқ» дегән бәлгилиминиң тәсиридин түзүкрәк хизмәт тапалмиған сәнәткар болуп, нөвәттә миңлиған муһаҗирларға охшаш уруқ-туғқанлири билән болған барлиқ алақиси кесилгән һалда америкада һиҗрәттә яшимақта икән. У дәл мушу хил реаллиқни чиқиш нуқта қилған һалда муһаҗирәттики уйғурлар болсун яки қазақлар болсун, зулумға учриғучиларниң өзлири баштин кәчүргән хитай шовенизими вә мәдәнийәт қирғинчилиқини сәнәт шәклидә әкс әттүрүшни «уйғур сәнитини сақлап қелишниң бир түрлүк чариси» дәп қарайдиғанлиқини билдүриду.

Сөһбәттә улар бу җәһәттики бир қисим әмгәкләр, болупму шимизу томоми ишлигән меһригүл турсун һәққидики картонлуқ һекайини милйонлиған кишиләрниң көргәнлики, «бадюсав» тәхәллусидики хитай рәссамниң «5-июл вәқәси» ниң он йиллиқи мунасивити билән сизған уйғур дияридики лагерлар тәсвири, қазақистандики бир қисим сәнәткарларниң хитайлар иҗра қиливатқан сиясий бастуруш вә назарәт дөлити бәрпа қилишни паш қилиш мәзмунидики әсәрлирини мисал қилиш арқилиқ «сәнәт васитисидә һәқиқәтни намаян қилиш» ниң мушу хилдики «мәдәнийәт қирғинчилиқи» да бәкму муһим рол ойнайдиғанлиқи тоғрисида ортақ пикиргә келиду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт