"Medeniyet qirghinchiliqi" da Uyghur sen'itini saqlap qélish mumkinmu?

Muxbirimiz eziz
2020-05-06
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghur diyaridiki siyasiy basturush herikiti jeryanida Uyghurlargha xas medeniyet bayliqlirining xarab qilinishini nöwette barghanséri köp kishiler "Ashkara medeniyet qirghinchiliqi" dep atimaqta.

Amérikadiki oqurmenliri birqeder köp bolghan torlardin "SupChina" torida 5-may küni tonulghan sen'etkar met degér bilen "Lagér albomi qurulushi" ning mes'uli, "Bir ochum" texellusidiki sen'etkarning söhbiti nöwettiki weziyette Uyghur sen'itini qandaq we qanchilik saqlap qélish heqqide keng-kushade bir meydan söhbet boldi.

Bu jehette "Bir ochum" ning aldi bilen oylawatqini sen'et we medeniyetni nöwette ijra boluwatqan zulum we qabahetke qarshi bir türlük qoralgha aylandurush iken. U özi mes'ul boluwatqan "Lagér albomi qurulushi" del mushu xildiki süretler, resimler, filimler we shé'irlarni toplawatqan bolup, mushular arqiliq lagérlarni chöridigen zulumgha qarshi sadalarni téximu kücheytishni meqset qilghan iken.

"Bir ochum" ning özi ürümchide tughulup ösken hemde "Az sanliq milletlerni qobul qilmasliq" dégen belgilimining tesiridin tüzükrek xizmet tapalmighan sen'etkar bolup, nöwette minglighan muhajirlargha oxshash uruq-tughqanliri bilen bolghan barliq alaqisi késilgen halda amérikada hijrette yashimaqta iken. U del mushu xil ré'alliqni chiqish nuqta qilghan halda muhajirettiki Uyghurlar bolsun yaki qazaqlar bolsun, zulumgha uchrighuchilarning özliri bashtin kechürgen xitay showénizimi we medeniyet qirghinchiliqini sen'et sheklide eks ettürüshni "Uyghur sen'itini saqlap qélishning bir türlük charisi" dep qaraydighanliqini bildüridu.

Söhbette ular bu jehettiki bir qisim emgekler, bolupmu shimizu tomomi ishligen méhrigül tursun heqqidiki kartonluq hékayini milyonlighan kishilerning körgenliki, "Badyusaw" texellusidiki xitay ressamning "5-Iyul weqesi" ning on yilliqi munasiwiti bilen sizghan Uyghur diyaridiki lagérlar teswiri, qazaqistandiki bir qisim sen'etkarlarning xitaylar ijra qiliwatqan siyasiy basturush we nazaret döliti berpa qilishni pash qilish mezmunidiki eserlirini misal qilish arqiliq "Sen'et wasitiside heqiqetni namayan qilish" ning mushu xildiki "Medeniyet qirghinchiliqi" da bekmu muhim rol oynaydighanliqi toghrisida ortaq pikirge kélidu.

Toluq bet