Уйғур дияри хитайниң ташқи сода екиспортида муһим базилардин болмақта

Вашингтондин мухбиримиз әзиз тәйярлиди
2024.03.19

Хитай һөкүмити башқурушидики “хәлқ тори” ниң 19-марттики хәвиридә ейтилишичә, уйғур аптоном районлуқ һөкүмәтниң рәиси әркин тунияз вә партком секретари ма шиңруй алдинқи күни қазақистан сода министири алмасадам сәтқалийев (Almasadam Sätqaliev) билән үрүмчидә мәхсус сөһбәтләшкән. Сөһбәттә икки дөләт рәһбәрлириниң арзуси бойичә хитай-қазақистан мунасивитини, болупму икки тәрәп оттурисидики сода мунасивитини күчәйтиш муһим музакирә темиси болған.

Хәвәрдә ейтилишичә, ма шиңруй алаһидә қилип хитай-қазақистан мунасивитини һәр икки тәрәп үчүн мәңгүлүк истратегийәлик һәмкарлиқ мунасивитигә айландурушниң муһимлиқини, буниңда уйғур дияриниң муһим сода шерики болидиғанлиқини әскәрткән. Шуниңдәк “партийәмиз йеңи дәврдики шинҗаңни идарә қилиш сияситини толуқ вә кәң көләмлик иҗра қиливатқанда, бу район ‛бир бәлвағ бир йол қурулуши‚ниң ядролуқ райони болуш сүпити билән икки тәрәп мунасивити үчүн көврүклүк рол ойнайду” дегән. Буниң билән, икки тәрәп оттурисидики иқтисадий саһәни чөридигән һәмкарлиқ вә достлуқниң буниңдин кейин техиму күчийидиғанлиқидин бешарәт берилгән.

Хитай һөкүмитиниң оттура асия билән болған сода паалийәтлири өзбекистандиму тездин җанлиниватқан болуп, “өзбекистан-хитай (шинҗаң) сода йәрмәнкиси” 30-марттин 1-апрелғичә ташкәнт шәһиридә өткүзүлидикән. Хитай башқурушидики “шинҗаң гезити” ниң бу йәрмәнкә тоғрисида бәргән хәвиридә, “шинҗаңдики вә шинҗаңға ярдәм беришкә кәлгән ширкәтләр үчүн бу бир қетимлиқ зор сода пурсити” дейилгән.

“шинхуа агентлиқи” ниң 19-марттики хәвиридә ейтилишичә, уйғур дияриниң ташқи сода миқдари 2024-йилиниң алдинқи икки ейида өткән йилниң охшаш мәзгилигә селиштурғанда 51 пирсәнттин көпрәк ашқан. 63 Милярд сомдин көпрәк (тәхминән тоққуз милярд америка доллири) ташқи сода миқдариниң мутләқ көп қисми оттура асиядики бәш җумһурийәт билән болған сода паалийәтлирини мәнбә қилған.

Йеқиндин буян хитайниң ташқи дуня билән болидиған сода паалийәтлири охшимиған чәклимиләргә вә җаза тәдбирлиригә дуч келиватқанда, уйғур дияри уларниң муһим ишләпчиқириш базиси вә ташқи сода көзники болуп келиватқанлиқи мәлум. Хитай һөкүмити йеқинда уйғур диярида “әркин сода синақ райони” қурулушини башлиған болуп, буниңдиму уйғур диярини база қилған һалда явропа базириға кеңийиш ахирқи нишан қилинған, дәп қаралмақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.