"Nyu-york waqti" géziti: "Xitay bilen bolghan mu'amile exlaqiy qimmet qarashlirimizni qurban qilish bedilige bolmasliqi kérek"

Muxbirimiz irade
2019-10-10
Élxet
Pikir
Share
Print

9-Séntebir küni "Nyu-york waqti" gézitide "Xitay bilen mu'amile qilish exlaqiy qimmet qarashlirimizdin waz kéchishke erzimeydu" mawzuluq bir parche maqale élan qilindi.

Maqalini mezkur gézitning iston yazghuchisi ferhad manju yazghan bolup, u maqalisini "Biz iqtisadiy tereqqiyat we téxnologiye xitayni erkinleshtüridu, dep qariduq. Eksiche u bizni chiritti" dégen jümle bilen bashlighan.

U maqaliside dunyadiki qudretlik hakimmutleq döletke aylan'ghan xitayning öz puqralirining eqelliy kishilik hoquqlirini ret qilghanni az dep dunyada téxi körülüp baqmighan derijide yuqiri téxnikiliq bésim apparatlirini shekillendürgenlikini ipade qilghan. U undaq dégen: "Xitay mana bu bésim apparatlirini ishqa sélip turup, xitayning gherbige jaylashqan shinjang rayonidiki Uyghurlargha qarita medeniyet qirghinchiliqi yürgüzüwatidu. Bu ilgiri tibette yürgüzülgendin nechche hesse éghir," dégen.

Aptor iqtisadiy jehettin qattiq küchlen'gen xitayning öz tesir da'irisini üzlüksiz kéngeytip, pütün dunyani chiritiwatqanliqini, shunga amérika prézidénti trampning xitay bilen bolghan ziddiyetni peqetla bir soda kirizisi, dep qarimasliqni eskertken.

U yéqinda amérika waskétbol komandisi NBA ning xongkong namayishchilirini qollighan bir tiwiti seweblik xitaydin kechürüm sorashqa mejbur bolghanliqidek epsuslinarliq weqeni tilgha élip, amérikada we shundaqla dunyada erkinlik we démokrat "Ghayet zor muz taghning peqetla sirtqa körün'gen kichik bir qismi," dep körsetken. Aptorning mulahize qilishiche, eger amérika we bashqa döletler buninggha qarshi heriketlenmeydiken, qisqa muddet ichidila dunyaning mutleq köp qismi xitayning ramkisi boyiche heriket qilidighan we xitayning yuqiri téxnikiliq hakimmutleq tüzümi bilen bashqurulidighan jaylargha aylinidiken. U bu seweblik amérika hökümitining xitayning 8 chong yuqiri téxnologiye shérkitini cheklishini tolimu jayida élin'ghan bir qarar, dep qarshi élish bilen birge yene amérika hökümitini xitaygha qarshi sistémilashqan tedbirlerni élishqa ündigen.

Toluq bet