Xitay hökümiti eger amérika béyjing olimpik musabiqisini boyqut qilsa özlirining küchlük inkas qayturidighanliqini pesh qilghan

Xitay tashqiy ishlar ministérliqining bayanatchisi jawlijyen amérikani xitay sahibxanliq qilidighan 2022-yilliq qishliq olimpik musabiqisini boyqut qilmasliqqa agahlandurghan.

Yéqinda amérikaning shérik döletler bilen qishliq olimpik musabiqisini boyqut qilishni sözlishiwatqanliqi heqqide xewerler chiqqandin kéyin, aqsarayning bayanatchisi jén psaki 7-april künidiki bayanatida buni ret qilghan idi. U: “Biz ittipaqdashlar we shérikler bilen bolghan her qandaq birleshme bayqutni muzakire qilmiduq we muzakire qilmaymiz,” dégen.

Biraq xitay buninggha qarimay amérikani agahlandurup, eger amérika xitayda ötküzülmekchi bolghan qishliq olimpikini bayqut qilsa, buninggha “Intayin küchlük” inkas qayturidighanliqini bildürgen.

Xti'ay tashqiy ishlar ministérliqining bayanatchisi jaw lijyen shu künki bayanatida yene Uyghurlargha qiliwatqan ziyankeshlikinimu ret qilghan we “Tenterbiyeni siyasiylashturush olimpik nizamnamisining rohigha hemde her qaysi dölettiki tenheriketchilerning menpe'etige ziyan salidu. Amérika olimpik komitétini öz ichige alghan xelq'ara jem'iyetmu buni qobul qilmaydu,” dégen.

Amérika birleshme agéntliqining xewer qilishiche, amérika olimpik we méyiplar olimpik komitéti ilgiri özlirining bu musabiqini bayqut qilishqa qarshi turidighanliqini bildürgen iken. Amérika olimpik we méyiplar olimpik komitéti mudiriyitining re'isi susan liyons bu heqtiki sözide olimpik tenheriketchilirining bayqut qilishining mesilini hel qilalmasliq bilen birge, tenheriketchilerge passp tesir körsitidighanliqini ilgiri sürgen. Susan lyons yene “Xitayda yüz bériwatqan éghir kishilik hoquq mesilisige sel qarashqa bolmisimu, emma bundaq mesililerni yash tenheriketchiler emes, belki diplomatlar we soda we bashqa hökümet emeldarliri yaxshi hel qilalaydu, dep qaraydighanliqini” bildürgen.

Halbuki, tetqiqatchi adriyan zénz bügün tiwittér arqiliq bu köz qarashqa inkas qayturup: “Bayqut qilishtik meqset xitayning siyasitini özgertish emes, belki toghra bolghanni qilishtur,” dégen.

Chet ellerdiki nurghun kishilik hoquq organliri we kishiler Uyghurlargha irqiy qirghinchiliq yürgüzüwatqan hakimiyetning “Ittipaqliq, dostluq we birlik” ning simowli bolghan olimpik ötküzüshini zor xataliq, dep qarap, eyni waqitta natséstlar hakimiyi'ining olimpik ötküzüshige ruxset bérishـtek tarixiy xataliqning tekrarlinishigha yol qoymasliqni telep qilishmaqta.