Maykil rubin: "Pakistanning Uyghurlargha köz yumushi emeliyette dölet menpe'etini sétiwetkenliktur!"

Muxbirimiz eziz
2020-03-17
Share

Uyghur diyaridiki siyasiy basturushlar "21-Esirdiki eng zor zulum" dep tenqidliniwatqanda qoshna el pakistanning buninggha köz yumuwélishi izchil xelq'araning eyiblishige uchrap kelmekte.

Amérikadiki eng chong aqillar merkizining biri bolghan "Mu'essese instituti" ning tetqiqatchisi maykil rubin 15-mart küni "Dölet menpe'eti" zhurnilida mexsus maqale élan qilip, bu qilmishning emeliyette pakistanning özi üchünmu zor bir apettin bésharet ikenlikini tekitlidi.

Aptorning bayan qilishiche, ötmüshte pakistan izchil türde musulmanlargha qaritilghan zulum üchün kökrek kérip otturigha chiqishta bashlamchi bolup kelgen döletlerning biri iken. Bolupmu sabiq sowét ittipaqi afghanistan'gha hujum qilghan waqitlarda pelestindiki musulmanlar isra'iliyening basturushigha duch kelgende, hetta yéqinqi rohin'ga musulmanlirining qirghin qilinishida birdek qattiq ipade bildürgen pakistan milyonlarche Uyghur lagérlargha qamalghanda sükütni tallighan hemde xitayning Uyghurlarni basturushini qollighan.

Emdilikte pakistan hökümiti buningdin halqip Uyghur diyari bilen gilgit-baltistan rayonlirini "Acha-singil rayonlar" qilip qurup chiqishqa jiddiy teyyarliq körmekte iken. Bu emeliyette xitaydiki islam dinigha qarshi pa'aliyetlerning merkizi bolghan bir rayonda islam wehimisini teshwiq qiliwatqan bir hakimiyetning rehberlikige bash qoyghanliqtin héch perqi yoq iken.

Dunyani tajsiman wirusi qaplap kétiwatqanda xitayning wuxen shehiride oquwatqan zor sandiki pakistanliq oqughuchilarmu bu xil qulchiliqning derdini tartmaqta iken. Özining hali bilen qalghan xitay hökümitining bu késelmen oqughuchilarning derdige derman bolghudek cholisi yoq iken.

Pakistanning yéqin qoshnisi we reqibi bolghan hindistanmu özlirining puqralirini xitaydin chékindürüp chiqiwatqanda imran xan bashchiliqidiki pakistan hökümiti ammiwi saqliq we sehiye xizmitide köp xil qiyinchiliqqa duch kelmekte iken. Imran xan pakistandiki chiriklik we tertipsizlik sewebidin pütün memliketning sehiye xizmitide éghir chékinish mewjutluqini yaxshi bilgechke xitayda alliqachan wirus bilen yuqumlinip bolghan oqughuchilar we bashqa puqralarni pakistan'gha qayturup kélishtin hemde wirusning pakistanda yamrap kétishidin bekmu ensirimekte iken.

Aptorning bayan qilishiche, pakistandiki amérikagha qarshi keypiyat pütkül döletning xitaygha yéqinchiliq qilishigha türtke bolmaqta iken. Pakistan mushu arqiliq xitayning "Bir belwagh bir yol" qurulushidiki "Xan taji" bolushni arzu qilsimu, emma hazirqi ré'alliq pakistanning barghanséri öz musteqilliqini yoqitip, xitayning béqindisigha aylinip qéliwatqanliqini körsetmekte iken.

Maykil rubin pakistanning hazir özining puqralirighimu ige chiqalmaydighan bolup qéliwatqanliqini alahide tekitlesh bilen birge yene özini "Biz dégen mushu rayondiki asasliq küchlerning biri" dep qarap kelgen pakistanning alliqachan xitayning béqindisi ornigha chüshüp qalghanliqini "Dölet menpe'etini xarab qilghanliq," dep körsitidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.