Хитай даирилири үрүмчиниң шәһәр районидики қәбриләрни көчүрүп кетишни буйруқ қилған

Мухбиримиз әркин
2019-05-17
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай даирилириниң уйғур районида елип бериватқан қәбриләрни чеқиш вә көчүрүш һәрикити пүткүл аптоном район миқясини қаплимақта.

Йеқинда үрүмчи шәһәрлик иқтисадий тәрәққият райониниң қәбрә көчүрүш ишханиси рәсмий уқтуруш чүшүрүп, қәбрә игилириниң шимали вогзал райониға җайлашқан феңтйән қәбристанлиқидики қәбриләрни көчүрүп кетишини тәләп қилған. Уқтурушта, қәбристанлиқниң қәйәргә көчүрүлгәнлики тилға елинмиған, әмма қәбриләрниң 15‏-юндин башлап көчүрүлишкә башлайдиғанлиқини билдүргән. Лекин, уқтурушта, қәбристанлиқниң немә үчүн көчүрүлгәнлики, униң орниға қандақ қурулуш селинидиғанлиқи чүшәндүрүлмигән.

Хитай һөкүмити 2017‏-йили 2‏-айдин башлап, уйғур, қазақ вә райондики башқа мусулман түрки хәлқләрни кәң көләмлик тутқун қилип лагерларға қамаш билән биргә, маддий вә мәниви мәдәнийәт саһәсидә омумйүзлүк хитайлаштуруш һәрикити қозғиған. Бу һәрикәт мусулман қәбристанлиқлирини йөткәш, қәбриләрдики гүмбәз, ай-юлтуз вә айәтләрни чеқип ташлап, қәбриләрниң ислами хаслиқини пүтүнләй йоқитишни өз ичигә алған. Көзәткүчиләр, хитай даирилириниң бу һәрикитини «мәдәнийәт қирғинчилиқи» вә ассимилятсийәниң бир қисми, дәп әйибләп кәлгән иди.

Үрүмчи иқтисадий техника тәрәққият райониниң уқтурушида илгири сүрүлүшичә, қәбрә игилири 15‏-июндин бурун қәбрә көчүрүш ишханиси билән алақилишип, қәбрә көчүрүшкә алақидар рәсмийәтләрни беҗириши керәк икән. Әгәр қәбрә игилири 15‏-июндин бурун рәсмийәт беҗирмигән қәбриләр игисиз қәбрә сүпитидә бир тәрәп қилинидикән. Уқтурушта, мәзкур қәбрә көчүрүш пилани аптоном район вә үрүмчи шәһириниң бир тутуш орунлаштуруши, шундақла «үрүмчи шәһириниң дәпнә ишлирини башқуруш низами» дики алақидар бәлгилимиләргә асасән, шәһәрлик һөкүмәтниң тәстиқлиши билән елип бериливатқанлиқи билдүрүлгән.

Йеқинда, хитай даирилириниң хотәндики имам асим вә имам җәфәри садиқ мазарлирини чеқивәткәнлики ашкарилинип, уйғур мәдәнийәт тәтқиқатчилириниң қаттиқ тәнқидигә учриған иди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт