Qirghizistandiki xitay elchixanisi amanliq tedbirlirini kücheytken

Muxbirimiz erkin
2019-02-08
Share

Xitayning qirghizistanda turushluq elchixanisi amanliq tedbirlirini kücheytip, elchixana sirtigha qoralliq muhapizetchilerni orunlashturghan. Xitay elchixanisining bu herikiti qirghizistan taratqulirining diqqitini qozghighan. Bezi közetküchiler, elchixanisi sirtigha qoralliq muhapizetchilerning orunlashturulushi yéqinda yüz bergen bishkek shehiridiki xitaygha qarshi namayishlar bilen munasiwetlik bolushi mumkin, dep qarimaqta. Lékin xitay elchixanisi buning yéqinqi namayish bilen munasiwetlik ikenlikini ret qilghan. Bu yil 17‏-yanwar küni bishkek shehirining alataw meydanigha qirghizlarning keng kölemlik xitaygha qarshi namayishi partlighan idi. Qirghizistan "Qabar" agéntliqining bildürüshiche, xitayning qirghizistanda turushluq bash elchisi shyaw chingxu'a 8‏-féwral küni muxbirlarni kütüwélip, elchixana sirtigha qoralliq muhapizetchilerni orunlashturushning namayishchilargha qaritilmighanliqini ilgiri sürgen. U elchixanilarning qattiq qoghdilidighan istratégiyilik orun ikenlikini eskertip, "Muhapizetchilerning kücheytilishining yéqinqi namayishlar bilen alaqisi yoq" dégen. Uning ashkarilishiche, xitay re'isi shi jinping pat yéqinda qirghizistanni ziyaret qilidiken. U shi jinpingning ziyariti xitay-qirghiz munasiwetliride "Yéngi sehipe achidighanliqi" ni ilgiri sürgen. Emma bu sehipining konkrét tepsilatini chüshendürmigen.

Bu yil 17‏-yanwar alataw meydanida yüz bergen namayishta namayishchilar qirghizistan hökümitige xitayning qirghizistandiki kéngeymichilikini tosush, xitay köchmenlirini qoghlap chiqirish, qirghizlarning xitaylar bilen toy qilishini cheklesh, xitayning qerzini derhal qayturup bérish qatarliq teleplerni qoyghan. Lékin qirghizistan hökümitini namayishni basturup 20 dek namayishchini qolgha alghan. Bezi namayishchilarni "Milliy öchmenlikke qutratquluq qilish" bilen eyiblep sotqa tartqan idi. Shi jinpingning ziyariti xelq'arada xitayning 800 mingdin 2 milyon'ghiche Uyghurni yighiwélish lagérlirigha qamishi qattiq naraziliqqa uchrap, buninggha alaqidar xitay emeldarlirini jazalash telep qiliniwatqan bir mezgilde élip bérilidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet