Xitayning Uyghur élide qozghighan “Qizillashturush” herikiti shinjang uniwérsitétigha kéngeygen

• Muxbirimiz erkin
  2021-05-11

Xitayning Uyghur élide qozghighan “Qizil wetenperwerlik terbiyesi” herikiti Uyghur ilidiki eng chong bilim yurti bolghan “Shinjang uniwérsitéti” gha kéngeygen. Xitay taratqulirining bildürüshiche, nöwette shinjang uniwérsitétida “Tarix muzéyi” qurulup, bu orun xitayning rayondiki eng muhim “Qizil wetenperwerlik terbiyesi” merkezlirining birige aylan'ghan.

Bu muzéy shinjang uniwérsitétining 1952-yili sélin'ghan atalmish “Azadliq” binasining asasigha qurulghan bolup, “Intayin muhim tarixiy matériyallar” qoyulghan bu muzéy “Qaynap turghan qizil medeniyet muhitigha ige” iken.

Lékin közetküchilerning qarishiche, bu muzéy we uningdiki “Qizil wetenperwerlik terbiyesi” ge a'it matériyal we buyumlar xitay hökümitining 2017-yili chong tutqun bilen teng bashlighan, Uyghur tarixi we medeniyiti inkar qilip, uning ornigha omumi yüzlük xitay tarixiy we medeniyitini dessitish, Uyghurlarning tarixiy izlirini üzül-késil öchürüp tashlash pilanigha xizmet qilidiken.

Xitay hökümiti chong tutqunda Uyghurlarning rayondiki eng burun qurulghan shundaqla Uyghur milliy ma'aripining barliqqa kélishi, rawajlinishi, zamaniwi ilim-pen we edebiy tili shekillinishi hem pen tetqiqatining barliqqa kélishide ul eslihelik rolini oynighan bu mektepning Uyghur proféssorlirini, mes'ullirini tutqun qilghanidi.

“Tengri tagh” torining xewer qilishiche, tarix muzéyi alte körgezme zaligha bölün'gen bolup, bular “Altun yillar”, “Qizil miras”, “Orunni ching tutush” dégen témilargha bölün'gen shundaqla mexsus bir “Munewwer en'eniwi xitay medeniyet körgezmisi” bar iken.