Qurban héyt munasiwiti bilen dunya musulmanliri Uyghurlargha du'a qilishqa chaqirildi

Muxbirimiz eziz
2019-08-13
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghurlarni basturush herikitige qarita islam dunyasining süküt qilipla qalmastin, yene xitay hökümitining bu xil heqsizliqlirini qollaydighanliqini bildürüp bayanat élan qilishi yéqindin buyan bu heqtiki köpligen keskin yazmilarning otturigha chiqishigha seweb boluwatqanliqi melum. Amérikadiki dangliq tor yazghuchiliridin s. J. Wérlémen bu munasiwet bilen "Türkiye radiyo téléwiziyesi dunyasi" da élan qilghan bu heqtiki maqalini ene shu xil chuqanlarning biri, déyishke bolidu.

Aptor maqaliside nuqtiliq qilip nöwette dunyaning Uyghurlar mesiliside üch qutupqa ayriliwatqanliqini, bir qutuptikilerning xitay ijra qiliwatqan bu xil basturushlarni qattiq eyiblewatqanliqi, ikkinchi qutuptikilerning bu xil basturushlarni qollawatqanliqini, üchinchi qutuptikilerning bolsa bu halgha qarita sükütni talliwalghanliqini bayan qilidu.

Bolupmu 22 gherb döliti b d t gha bu mesile heqqide ochuq xet yollap öz naraziliqini bildürgendin kéyin, xitay hökümiti 72 sa'et ichide tézdin 37 döletni heriketke keltürüp buninggha qarshi ochuq bayanatni teyyarlap chiqqan. Bu bayanatta "Taqet qilip turghusiz térrorluq we esebiylikning xirislirigha duch kelgen xitay hökümiti ilajsiz shinjang rayonida mushu xildiki térrorluqqa we esebiylikke qarshi tedbirlerni ijra qilishqa, shu qatarda kespiy terbiyelesh mekteplirini échishqa mejbur bolmaqta" dégen qurlar orun alghan.

Aptor xitay hökümitini qollash mezmunidiki bu bayanatqa imza qoyghanlar ichide se'udi erebistani, ereb birleshme xelipiliki, qatar, behreyn, kuweyt, süriye qatarliq islam döletlirining barliqini bayan qilish arqiliq nöwette xitay hökümitining Uyghurlar diyarida yüzligen meschitlerni chéqip tashlighanliqi we islam dinidiki eng eqelliy ibadet shekillirini ammiwi sorunlar üchün "Qanunsizliq" dep békitkenlikini bayan qilip: "Mana mushu térrorluqqa qarshi tedbirlermu?" dep so'al qoyidu.

Aptor yene hazir köplep melum boluwatqan islamiy belgilerni we erebche xetlerni men'i qilish qilmishining mahiyette milyonlighan kishini lagérgha qamash, qamaqtikilerni jismaniy jehettin qiynash, Uyghur qiz-ayallirini xitaylargha tégishke mejburlash, Uyghur sebilirini xitaylarning béqiwélishigha bériwétish qatarliq "Medeniyet qirghinchiliqi" gha da'ir hadisilerning kichikkine bir parchisini eks ettüridighanliqini, mushundaq éghir paji'elerningmu pelestin'ge oxshash bir hakimiyetning bu bayanatqa imza qoyushini tosup qalalmighanliqini achchiq kinaye ichide bayan qilidu.

Aptor islam ellirining xitay hökümiti tekitlewatqan "Islam dini térrorluq bilen zich baghlinishliq" dégen qarashlarni qollap-quwwetlishi hemde se'udi erebistanning text warisi muhemmed bin salmanning xitay hökümiti ijra qiliwatqan "Térrorluq we esebiylikke qarshi turush" tedbirlirini alqishlishi heqqide toxtilip: "Mushundaq ehwalda musulmanlarni eyiblep kéliwatqan ongchilar 'qaranglar, se'udi erebistanning weli'ehdisi chéghida islam dinini térrorizmgha apiridighan yol dédi' dep jakalimamdu?" deydu.

Aptor mushu ehwallarni omumlashturup: "Bu yilliq hej üchün mekkige yol alghan barliq hajilar Uyghurlargha, Uyghurlargha qaritilghan bu xildiki perwasizliqning tézdin ayaghlishishigha du'a qilishi lazim" dep körsitidu.

Toluq bet