Reyhan eset: "Yél uniwérsitéti choqum Uyghurlarning erkinliki üchün küresh qilishi kérek"

Muxbirimiz irade
2021-09-30
Share

Amérikadiki Uyghur adowkat reyhan eset amérikadiki dangliq uniwérsitétlarning biri bolghan yél unwérsitétini Uyghurlarning erkinliki üchün köresh qilishqa chaqirdi.

Reyhan eset nöwette yél unwérsitéti jékson dunyawiy ishlar tetqiqat ornida xizmet qiliwatqan bolup, u 29-séntebir mezkur uniwérsitétning kündilik xewerler torida "Yél choqum Uyghurlarning erkinliki üchün küresh qilishi kérek" mawzuluq maqale élan qilghan. U maqalisde öz inisi ekber esetning béshigha kelgen külpetler arqiliq pütkül Uyghur milliti uchrawatqan irqiy qirghinchiliqni tonushturghan. U istiqballiq yashlar yighilghan yél uniwérsitétini we shundaqla uniwérsitiét uqughuchilirini Uyghurlar üchün heriket qilishqa chaqirghan.

U mundaq dégen: "Yél uniwérsitétida amérikaning besh neper prézidénti. Shundaqla tesiri zor san-sanaqsiz ammiwi teshkilatlar, axbarat organliri we shirketlerning rehberliri yétiship chiqqan. Bu yerde bizge heqiqet izdesh, insaniyetning yaxshiliq we ésil xisletlirini öginish hemde dunyani shekillendürüsh pursiti birilgen. . . Biz bu imtiyazlardin paydilinip, awazsizlargha we ézilgenlerge yardem bérishimiz kérek, bu xitayning yiraq gherbiy chégralirigha jaylashqan Uyghurlarnimu öz ichige alidu."

Reyhan eset yene yél uniwérsitiétida xitaydiki siyasiy serxillarningmu baliliri oquydighanliqini, bu iniwérsitétning xitaydiki uniwérsitétlar bilenmu qoyuq munasiwiti barliqini eskertip: "Yél uniwérsitéti mana bu ré'alliqni Uyghur irqiy qirghinchiliqigha qarshi turushtiki pursetke aylandurushi kérek," dégen. U yél uniwérsitétidin irqiy qirghinchiliqqa chétishliq xitay emeldarlirining oqush mukapat puli we i'anilirini qobul qilishni ret qilishni, xitay hökümitidin lagérda azabliniwatqan inisi ekber we bashqa bigunah Uyghurlarni qoyup bérishni telep qilishni, Uyghurlargha yürgüzüliwatqan basturushqa yél uniwérsitétining héchqandaq bir tarmiqi yaki héchqandaq bir tetqiqatchisining qatnashmasliqini telep qilghan.

U yene mundaq dégen: "Yél istudéntliri uniwérsitétning bu irqiy qirghinchiliqqa maslishiwatqan orunlardin yiraqlishishini telep qilishi kérek. Biz Uyghurlarning erkinlikini qollap uniwérsitét miqyasida yürüsh qilishimiz kérek. Chünki bu xil ittipaqliq xitaygha yél uniwérsitéti jama'itining irqiy qirghinchiliqqa qarap turmaydighanliqi toghrisida küchlük signal béridu."

Reyhan eset axirida yél uniwérsitéti jamam'itige xitab qilip: "Biz xitayning insan qélipidin chiqqan we irqchiliq lagérlirini dawamlashturushigha yol qoymasliqimiz kérek. Hemimiz birlikte irqchiliqqa, ayrimchiliqqa, wehshiylikke we irqiy qirghinchiliqqa qarshi turayli. Uyghur erkinliki üchün köresh qilayli," dégen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet