Уйғур елида «һәрикәтчан саламәтлик тәкшүрүш» пойизи йолға чиққан

2019-10-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитайниң шинхуа ториниң хәвәр қилишичә, саламәтлик тәкшүрүш үскүнилири билән толуқ әслиһәләнгән тунҗи нөвәтлик пойиз 8-өктәбир күни кечидә үрүмчи пойиз истансисидин йолға чиққан.

Мәлум болушичә, бу пойиз 3 ай бойичә уйғур елиниң шималий вә җәнубий пойиз линийәлирини бойлап, «һәрикәтчан саламәтлик тәкшүрүш» һәрикити елип баридиған болуп, бу пойизниң тунҗи бекити алатав вогзали икән.

Хитай һөкүмити 2016-йилидин башлап уйғур елида омумйүзлүк йолға қойған «һәқсиз саламәтлик тәкшүрүш» һәрикити чәтәлләрдики кишилик һоқуқ органлири вә шундақла уйғурларниң күчлүк гуманини қозғап кәлгән бир һәрикәт болуп, улар хитай һөкүмитиниң бу һәрикитиниң уйғурларниң ген учурлирини йиғиш билән мунасивәтлик, дәп қаримақта.

Әнглийәдики «хитай коллегийәси» намлиқ бир мустәқил хәлқ сот мәһкимисиниң адвокати һамид саби 24‏-сентәбир күни б д т кишилик һоқуқ кеңишиниң 42‏-нөвәтлик йиғинида гуваһлиқ берип, хитай һөкүмитиниң «орган банкиси» қуруп, уйғур мусулманлириниң ички әзалирини мәҗбурий көчүрүп пул тепиватқанлиқини оттуриға қоюш арқилиқ зор ғулғула қозғиған иди. Улар бу һәқтә йетәрлик пакитлири барлиқиниму илгири сүргән.

Мана мушундақ бир пәйттә оттуриға чиққан юқириқи бу «һәрикәтчан саламәтлик тәкшүрүш» пойизиниң мәқсити күчлүк диққәт қозғиди. Шинхуа ториниң хәвиридә ейтилишичә, юқириқи бу пойиз адәттики омумйүзлүк тәкшүрүшләрдин башқа йәнә, ташқи кесәлликләр, аяллар кесәлликлири, ички кесәлликләр, радияктиплиқ тәкшүрүш, ултра долқун арқилиқ бәш әза тәкшүрүши, йүрәк қан томур тәкшүрүши қатарлиқларни елип бериш вә шу күнниң өзидә нәтиҗә чиқириш иқтидариға игә икән.

Мәзкур «һәрикәтчан саламәтлик тәкшүрүш» пойизи турпан, тоқсун, шихәнзә, қарамай, алатав, қорғас, ғулҗа, куча, ақсу, қәшқәр вә хотән қатарлиқ җайлардики аммиға қарита «саламәтлик тәкшүрүши» елип баридикән.

Хитай һөкүмитиниң 2016‏-йили уйғур районида омумйүзлүк мәҗбурий саламәтлик тәкшүрүши елип берип, уйғурларниң DNA амбирини қуруши вә узун өтмәйла 2 милйондәк уйғурни тутқун қилип, лагерларға қамиши мутәхәссисләрдә вә кишилик һоқуқ тәшкилатлирида хитай һөкүмитиниң аталмиш «саламәтлик тәкшүрүш» һәрикити хитайдики мәҗбурий ички әза йөткәш қилмишиға мунасивәтлик, дегән гуманларни күчәйтмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт