Xitay hökümitining öz bayanliri “Sériqbuya weqesi” diki birqisim sirlarni ashkarilidi

2013-Yili 23-aprél küni maralbéshi nahiyesining sériqbuya yézisida bolghan qanliq toqunush Uyghur diyaridiki qarshiliq körsitish heriketliri ‍ichide birqeder zor tesirge ige weqelerning biri hésablinidu.

Xitay hökümiti bashqurushidiki “Tengritagh tori” 1-dékabir küni zor hejimlik eslime élan qilip, eyni waqittiki bu qanliq toqunushning “Qebih térrorluq qilmishi” ikenlikini, xitay qoralliq qisimlirining buninggha “Chaqmaq tézlikide jawab qayturghanliqi” ni alahide gewdilendürgen. Shuningdek bu weqede xitay saqchiliri we kadirliridin 15 kishning ölgenliki, qarshiliq körsetküchi Uyghurlardin alte kishining étp öltürülgenlikini ashkarilidi.

Emma shu waqitta radiyomiz igiligen melumatlarda xitay hökümitining “Öy tekshürüsh guruppisi” namidiki ahale komitéti ezalirining öymu-öy tekshürüp, yerlik Uyghurlarni diniy pa'aliyetlerdin tosushi, shundaqla ularning diniy libaslarni kiyishige cheklime qoyushi, pilanliq tughut siyasitini qattiq élip bérishi tüpeylidin ahaliler bilen kadirlar otturisida toqunush kélip chiqqanliqi, hökümet da'iriliri ularni “Térrorluq” gumani bilen qolgha almaqchi bolghanda toqunushning ewjige chiqip öy ichidikilerning xitay kadirlirigha hujum qilghanliqi ashkara bolghanidi. Shu ishlardin kéyin xitay saqchilar mezkur öyni “Térrorchilar yoshurun'ghan” dep qatmu-qat qorshiwalghan hemde öy ichidikiler bilen saqchilar otturisida toqunush bolup, bir meydan qanliq weqe peyda bolghanidi.

Bu qétim xitay saqchi xadimliridin maralbéshi nahiyesi chongqurchaq saqchixanisining bashliqi sulayman mes'ut we sériqbuya yéziliq partkomning sabiq sékrétari ma wénbo bu heqte ehwal tonushturup “Shu küni yéngi bazar ahaliler komitétining kadirliri we saqchilar bir qisim yardemchi saqchilarning hemrahliqida ahalilerning ‍öylirini tekshürüwatqanidi. Shu waqitta bir öydiki kishilerning gumanliq ikenlikini bayqap qalghan” dégen. Ene shuningdin kéyinki toqunushta qoligha palta we pichaq alghan öy igiliri qoralliq saqchilar bilen éliship kadir we saqchilardin 15 kishining ölüshi, öy igisi we öy ichidiki bashqilar bolup alte kishining étip tashlinishi kélip chiqqan.

Melum bolushiche, Uyghur diyaridiki köp qisim qarshiliq körsitish heriketliri hökümet xadimlirining mushu xildiki “Öy tekshürüsh” namida puqralarning xususiy makanini parakende qilishi arqisida toqunushqa aylinip ketken. Emma xitay hökümiti hazirghiche izchil “Térrorchilar deslep bolup hujum qilghan” dégen bayanni tekrarlap kelmekte iken.

Közetküchiler ,xitay hökümitining Uyghurlargha qarita irqiy qirghinchiliq élip bériwatqanliqi we insaniyetke qarshi jinayet sadir qiliwatqanliqi amérika hökümiti we birqisim döletler parlaméntliri teripidin birdek étirap qilinip, xelq'ara teshkilatlar teripidin qattiq eyibliniwatqanda xitay da'irilirining buningdin 8 yil burunqi weqeni qaytidin kötürüp chiqirip buni özini aqlashqa ishletkenlikini ilgiri sürdi.