Jenubiy xitay seher pochtisi: béyjing “11-Séntebir weqesi” din paydilinip sh t i h ni amérikining térrorluq tizimlikige aldurghan

Xongkongdiki “Jenubiy xitay seher pochtisi” géziti 2-séntebir maqale élan qilip. “11-Séntebir” térrorluq hujumi xitayning amérika bilen bolghan munasiwitini ongshiwélishigha istiratégiyelik purset yaritip bergenliki we sh t i h ni uning térrorluq tizimlikige aldurghanliqini bildürgen. Maqalide éytilishiche, “11-Séntebir” térrorluq hujumidin burun bosh hökümiti xitayni istiratégiyelik reqib, dep békitken bolsimu, biraq térrorluq hujumi amérikaning diqqitini buriwetken.

Amérikaning eyni chaghdiki béyjingda turushluq 2-nomurluq diplomati charlés frémanning éytishiche, “Xitay bu pursettin paydilinip yaxshi we hemkarlashquchi qiyapette nishanni ‍özidin yiraqlashturghan”.

Maqalide, xitayning sabiq re'isi jyang zéminning2001-yili 12-séntebir küni prézidént bushqa téléfon qilip, hal sorighan we qollaydighanliqini bildürgen tunji chet'el rehbiri ikenliki, boz hökümitining kéyinki yili sh t i h ni térrorluq tizimlikige kirgüzüp, buninggha jawab bergenliki'i bildürülgen.

Maqalide amérikaning sabiq yardemchi tashqi ishlar ministiri richard bowchérning sözi neqil keltürülüshiche, xitay yillardin béri bu guruhni térrorluq tizimlikige kirgüzüshni telep qilip kelgen bolsimu, lékin amérika terep “Bu kishiler kimler? biz emeliyette ularni, bundaq teshkilatni, ularning pa'aliyitini körüp baqmiduq” dep jawab bérip kelgeniken.

Richard bowchér: “Biz xitayning buni bahane qilip, Uyghurlarning péshigha chüshmekchi bolghanliqini bilettuq” dégen. U yene: “11-Séntebirdin kéyin kariwat astigha kiriwalghan her bir térrorchini tapqan bolsaqmu, biraq Uyghurlardin jiddiy birerini tapalmiduq” dep eskertken. Maqalide yene béyjingning afghanistandiki Uyghur qoralliqlirini kontrol qilishta pakistan we talibanlardin paydilan'ghanliqi bildürülgen. Maqalide éytilishiche, béyjing 1999-yili pakistan arqiliq talibanlargha bésim ishlitip, afghanistanni baza qilghan Uyghur qoralliqlirini passiplashturghan, ularning xitayni nishan qilghan meshiq bazilirini taqap, bazidikilerni bashqa jihatchi lagérlargha tarqaqlashturush arqiliq ularning nishani we tesirini ajizlatqaniken.