Америка университетлири бир қисим хитай ширкәтлири билән алақисини үзүшкә башлиди

Мухбиримиз әзиз
2019-06-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Йеқинда америкадики әң даңлиқ алий мәктәпләрдин болған масачуссетс технологийә институти вә башқа бир қисим алий мәктәпләрниң хитайдики бир қисим истихбарат ширкәтлири билән болған һәмкарлиқ мунасивитини бир-бирләп үзүши ғулғула қозғашқа башлиди. Чүнки хитайдики бу ширкәтләр бирдәк уйғур дияридики сиясий бастуруш билән зич алақиси болған гуруһлар икән.

Ройтерс агентлиқиниң 12-июндики мақалисидә көрситилишичә, хитайдики «кеда» ширкити мушуларниң бири болуп, уйғур дияридики «сақчи дөлити» дә көпләп қоллиниливатқан аваз тонуш системиси дәл мушу ширкәтниң хас мәһсулати икән. Уларниң бу җәһәттики бәзи тәтқиқат вә тәҗрибә хизмәтлири масачуссетс технологийә институтида ишләнгән икән. Ройтерс агентлиқи бу һәқтә «кеда» ширкити билән алақиләшкәндә улар өзлириниң уйғур дияридики бихәтәрлик хизмәтлири билән болған бағлиниши һәққидә пикир қилишни рәт қилған һәмдә «бизниң тәтқиқат һәмкарлиқимиз бихәтәрлик мәсилисигә берип тақишидиған болғачқа биз бу һәқтә сөз қилалмаймиз. Әмма сизгә шуни ейтимизки, биз тәқлидий әқил арқилиқ гүзәл бир дуня қуруп чиқишни нишан қилғанмиз,» дегән.

Мәлум болушичә, «кеда» ширкити тәтқиқ қилип ясап чиққан «аваз тонуш техникиси» хитайдики барлиқ җамаәт хәвпсизлики системисида җинайәтчиләрни паш қилиш үчүн көпләп қоллиниливатқан болуп, униң уйғур дияридики лагерлар вә тутқун һәрикитидә чоң рол ойнаватқанлиқи алға сүрүлүп кәлгән иди. Йеқинда бу ширкәтниң америкадики бир қисим алий мәктәпләргә ярдәм фонди тәқдим қилиш мәсилиси дәл мушу сәвәбтин буниңға җиддий муамилә қилиш чуқанлириға сәвәб болған.

Америка президенти доналд трамп хитай билән болған сода урушида хуавей қатарлиқ бир қисим хитай ширкәтлирини бихәтәрлик үчүн тәһдит, дәп җакарлиғандин буян масачуссетс технологийә институти, калифорнийә университетиниң беркелей шөбиси қатарлиқлар өзлириниң хуавей, җоңшиң қатарлиқ бир қисим даңлиқ хитай ширкәтлири билән болған мунасивитини үзгән иди. Әмдиликтә уларниң «кеда» ширкити билән тәтқиқат тохтамини қандақ биртәрәп қилидиғанлиқи һәрқайси тәрәпләрниң диққитидә болмақта икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт