Вилсон мәркизи берияниң сталин қатарлиқларға йоллиған миллий армийиниң уруш вәзийитигә аит доклатини елан қилди

Мухбиримиз үмидвар
2017-02-19
Share

Америкидики водров вилсон мәркизи топлиған совет иттипақиниң 1934-1949-йиллиридики уйғур дияриға аит архип һөҗҗәтлири қатариға совет иттипақи ички ишлар хәлқ комиссари лавренти берияниң 1945-йили, 9-айниң 5-күни сиясий бийоро әзалиридин сталин, молотов вә маленков қатарлиқларға йоллиған 1945-йили, 28-авғустқичә болған уйғур елидики һәрбий вәзийәт һәққидики доклати орун алған.

Берия доклатида көрситишичә, 1945-йили 28-авғустқичә болған арилиқта әлихан төрә башчилиқидики шәрқий түркистан җумһурийити һөкүмити оттура йөнилиштә җиңдин башқа пүтүн или вилайитини, шималда тарбағатай вилайитини вә алтайниң бир қисим наһийилирини өз контроллуқни астиға алған.

У йәнә, җәнубта бай, ташқорған, булуңкөл, субеши қатарлиқ җайлардики һәрбий һәрикәтләрниң давамлишиватқанлиқиниму мәлум қилған.

Берияниң мәлуматида көрситилишичә, 28-авғустқичә болған урушларда гоминдаң қошунлиридин 4182 адәм әсиргә елинип, 3676 адәм өлгән. Қозғилаңчилар тәрәптин 314 адәм өлүп,548 адәм яриланған.

Берияниң сталин қатарлиқларға мәлум қилишичә, бу вақиттики миллий армийиниң адәм сани 17 миңға йәткән болуп; миллий армийә қошунлири икки атлиқ бригада, бәш пиядә полк, бир атлиқ полк, алтә атлиқ баталйон, бир зәмбирәкчиләр баталйони вә бир пилимотчилар ескадрони һәм 12 партизан әтритидин ибарәттур.

Берия гоминдаң һөкүмитиниң тезликтә ичкири хитайдики ма буфаңниң 12 миң кишилик дивизийәлирини йөткәшкә башлиғанлиқини шуниңдәк җаң кәйшиниң ичкиридики яхши һәрбий тәлим тәрбийә көргән қошунларни йөткәшни вә 200 айропилан аҗритишни қарар қилғанлиқини баян қилған.

Ахирида берия, гәрчә шәрқий түркистан җумһурийити йәнила вәзийәтни контрол қилиш имканийитигә игә болсиму, әмма японийә тәслим болғандин кейин, хитайниң вәзийәтни өзгәртиш имканийитигә игә болуватқанлиқи, кәлгүсидә хитай қошунлириниң қозғилаңчиларға қарита қайтурма һуҗумға өтүши башланса, қозғилаңчиларниң тақабил туруши қийин болидиғанлиқи, әгәр улар мәғлуп болса, қораллиқ қозғилаңчилар вә униң рәһбәрлириниң совет территорийисигә киридиғанлиқини агаһландуруп, сиясий бийородин мундақ вәзийәттә қозғилаңчиларни давамлиқ қоллаш керәкму яки қандақ чарә қоллиниш керәк дегән мәсилиләрдә көрсәтмә беришни сориған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт