Wilson merkizi bériyaning stalin qatarliqlargha yollighan milliy armiyining urush weziyitige a'it doklatini élan qildi

Muxbirimiz ümidwar
2017-02-19
Share

Amérikidiki wodrow wilson merkizi toplighan sowét ittipaqining 1934-1949-yilliridiki Uyghur diyarigha a'it arxip höjjetliri qatarigha sowét ittipaqi ichki ishlar xelq komissari lawrénti bériyaning 1945-yili, 9-ayning 5-küni siyasiy biyoro ezaliridin stalin, molotow we malénkow qatarliqlargha yollighan 1945-yili, 28-awghustqiche bolghan Uyghur élidiki herbiy weziyet heqqidiki doklati orun alghan.

Bériya doklatida körsitishiche, 1945-yili 28-awghustqiche bolghan ariliqta elixan töre bashchiliqidiki sherqiy türkistan jumhuriyiti hökümiti ottura yönilishte jingdin bashqa pütün ili wilayitini, shimalda tarbaghatay wilayitini we altayning bir qisim nahiyilirini öz kontrolluqni astigha alghan.

U yene, jenubta bay, tashqorghan, bulungköl, subéshi qatarliq jaylardiki herbiy heriketlerning dawamlishiwatqanliqinimu melum qilghan.

Bériyaning melumatida körsitilishiche, 28-awghustqiche bolghan urushlarda gomindang qoshunliridin 4182 adem esirge élinip, 3676 adem ölgen. Qozghilangchilar tereptin 314 adem ölüp,548 adem yarilan'ghan.

Bériyaning stalin qatarliqlargha melum qilishiche, bu waqittiki milliy armiyining adem sani 17 minggha yetken bolup؛ milliy armiye qoshunliri ikki atliq brigada, besh piyade polk, bir atliq polk, alte atliq batalyon, bir zembirekchiler batalyoni we bir pilimotchilar éskadroni hem 12 partizan etritidin ibarettur.

Bériya gomindang hökümitining tézlikte ichkiri xitaydiki ma bufangning 12 ming kishilik diwiziyelirini yötkeshke bashlighanliqini shuningdek jang keyshining ichkiridiki yaxshi herbiy telim terbiye körgen qoshunlarni yötkeshni we 200 ayropilan ajritishni qarar qilghanliqini bayan qilghan.

Axirida bériya, gerche sherqiy türkistan jumhuriyiti yenila weziyetni kontrol qilish imkaniyitige ige bolsimu, emma yaponiye teslim bolghandin kéyin, xitayning weziyetni özgertish imkaniyitige ige boluwatqanliqi, kelgüside xitay qoshunlirining qozghilangchilargha qarita qayturma hujumgha ötüshi bashlansa, qozghilangchilarning taqabil turushi qiyin bolidighanliqi, eger ular meghlup bolsa, qoralliq qozghilangchilar we uning rehberlirining sowét térritoriyisige kiridighanliqini agahlandurup, siyasiy biyorodin mundaq weziyette qozghilangchilarni dawamliq qollash kérekmu yaki qandaq chare qollinish kérek dégen mesililerde körsetme bérishni sorighan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.