Bériyaning stalin'gha bergen izahatidiki elixan töre tilgha alghan ikki shexsning arqa körünishi

Muxbirimiz ümidwar
2016-12-12
Share


Amérikidiki wodrow wilson merkizining soghuq munasiwetler urushi dewri tarixigha a'it arxiplar toplimigha kirgüzülgen sowét ittipaqining 1934 - 1949 - yilliridiki "Shinjang siyasiti"ge a'it mexpiy höjjetliri qatarigha sherqiy türkistan jumhuriyiti re'isi elixan törining 1945 - yil, 22 - april küni stalin'gha yazghan mektupining sowét ittipaqi ichki ishlar xelq komissari marshal lawrénti bériya teripidin stalin'gha ewetilish melumati we xette tilgha élin'ghan ikki neper sowét xadimi heqqidiki izahatigha a'it mexpiy höjjet orun alghan.

Ichki ishlar xelq komissari l.Bériya elixan törining xéti yézilip,19 kündin kéyin, yeni, 1945 - yili, 11 - may küni sowét ittipaqi rehberliridin j. Stalin we w.Molotowqa bu xetning rusche terjimisini ewetip bergen hemde xet heqqide izahat bergen.

11 - May künidiki "N 536. B" nomurluq "Yuqiri derijide mexpiy" dep körsitilgen melumatta, bériya "Sherqiy türkistan jumhuriyiti re'isi elixan törining xétini sowét ittipaqining ghuljidiki xadimliri élip kelgenlikini bildürgendin sirt yene xette tilgha alghan pétr andréyiwich bilen wladimir stépanowichni "Bizning xadimlirimiz" dep izahlighan. Yeni, ularning n k w d xadimliri ikenlikini melum qilghan.

22 - April küni elixan töre stalin'gha yollighan xétide özlirining barliq arzu - tileklirini pétr andréyich bilen sözliship, uning arqiliq stalin'gha ewetkenlikini hemde özlirige yardem körsitip kelgen wladimir stépanowichning tézraq ghuljigha qaytip kélishini kütüwatqanliqini eskertken idi.

Sowét ittipaqining 1917 - 1960 - yillarghiche bolghan ariliqtiki bixeterlik sahesi tarixigha a'it, akadémik a.N yakowléwning mes'ulliqida moskwada neshir qilin'ghan "Lubiyanka" mawzuluq kitabtiki uchurlardin melum bolushiche, pétr andréyéwichning familisi shbayéw bolup, pétr andréyéwich shbayéw eyni waqittiki sowét ittipaqi dölet ichki ishlar xelq komssariyati - dölet bixeterlik xelq komissariyati )n k w d - n k g b ( ghuljigha ewetken mexpiy xadimlarning biri. N k g b podpolkowniki bolup, kéyinrek polkownik bolghan, u sowét ittipaqining uzun yilliq Uyghur diyarigha munasiwetlik yuqiri derjilik tashqi razwétka emeldari süpitde xizmet qilghan idi.

Wladimir stépanowichning familisi égnarow bolup, u sowét n k w d général mayori we Uyghur diyardiki milliy azadliq ishlirigha munasiwetlik alahide wezipiler bölümining bashliqi shuningdek sowét ittipaqining ghuljidiki eng yuqiri derjilik wekili idi. U, ghuljidin qaytqandin kéyin türkmenistan ittipaqdash jumhuriyiti ichki ishlar ministiri bolghan. U, 1950 - yillarda nikita xrushéw teripidin jazalinip, pagonliri élip tashlan'ghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet