Uyghur rayonida “Su qurulushini ching tutush, su bayliqini muwapiq ishlitish” yighini chaqirilghan

Washin'gtondin muxbirimiz jewlan teyyarlidi
2024.05.17

Uyghur rayoni süyi qis bolghan qurghaq rayonlarning biri bolup, uzun yildin buyan xitay hökümiti mezkur rayonning jan tomuri bolghan su bayliqini bingtüen qatarliq orunlarning tereqqiyatigha hemde néfit burghilash, zawut-fabrikilarning su éhtiyajini qamdashqa paydiliq shekilde ishlitip kéliwatqanidi.

Xitayche “Tengritagh tori”, “Shinjang géziti” torining 17-may küni chiqarghan xewirige qarighanda, Uyghur aptonom rayonluq partkom sékrétari ma shingrüy ürümchide échilghan “Su bayliqini bashqurush komitéti 2024-yilliq 1-qétimliq yighini” da söz qilip, “Chong kölemlik su qurulushini ching tutup, su bayliqini ünümlük teqsimlesh we muwapiq ishlitishni emelge ashurush” ni tekitligen.

Ma shingrüy konkrét körsetme bérip, “Su bayliqini bir tutash bashqurush, rayonlar we derya éqinliri ara, bingtüen bilen yerlik ara su bashqurush sewiyesini yuqiri kötürüsh, jenubta tarim deryasi, shimalda ili deryasi we köllerni asas qilip tüzesh élip bérish hemde bir merkezlik bashqurush méxanizmi berpa qilish” dégenlerni otturigha qoyghan.

 Melum bolushiche, xitayning 2000-yillardin bashlighan “Gherbiy rayonni keng kölemde échish” siyasiti yolgha qoyulghandin kéyin su bayliqini teqsimleshte ichkiri xitaydin barghanlargha étibar bérilgen, ékologiyelik muhitning buzghunchiliqqa uchrishi téximu éghirlashqan, tarim deryasining ayagh éqini qurup ketken. Jenub we shimaldiki bingtüen orunliri nechche on yildin buyan eng muhim su menbelirini kontrol qilip kelgen bolup, bingtüen bilen yerlikning su jédilide bingtüen bashtin axir zomiger orunda turup kelgen.

 Xitay hökümitining Uyghur diyarini özlirining eng chong ishlepchiqirish bazisi qilip özgertip chiqish qurulushining bir muhim namayendisi “Sekkiz chong kesip gewdisi qurulushi” bolup, kesipleshken ishlepchiqirish üchün ghayet zor miqdardiki su bayliqigha mohtaj ikenliki melum. Bulardin bashqa yene tengri taghlirining jenubida Uyghurlar köp sanliq bolush weziyitini özgertish üchün ichkiri xitaydin ahale köchürüp orunlashturushimu shiddet bilen éshiwatqan bolup, buning üchünmu su menbelirini échish we qurulushini kücheytish éhtiyaji kücheygen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.