4 Yildin béri tayland türmiside tutup turuluwatqan Uyghur musapir bilal wapat bolghan

Melum bolushiche, töt yildin béri tayland türmiside tutup turuluwatqan Uyghur musapirliridin bilal 1-awghust küni késellik sewebi bilen wapat bolghan. Bu xewer xewer ijtima'iy taratqular arqiliq tarqalghandin kéyin, chet'ellerdiki Uyghur jama'itini chongqur qayghugha chömdürdi.

Bilal Uyghur 2014-yili xitaydin qéchip chiqip taylandqa kirgende “Chégradin qanunsiz kirgen” dégen jinayet bilen qolgha élin'ghan we taylandning haytay dégen yéride türmige tashlan'ghan. 4 Yildin béri tayland türmiside tutup turuluwatqan bilalning qan rakigha giriptar bolghanliqi ötken yili éniqlan'ghan. Türme shara'itida yéterlik dawalinishqa érishelmigen bilal bextke qarshi 2018-yili 1-awghust küni jan üzgen. 

Bu qayghuluq xewer ashkarilan'ghandin kéyin, sherqiy-jenubiy asiyadiki döletlerde yillarche tutup turuluwatqan Uyghur musapirlirining aqiwiti yene bir qétim küchlük endishe peyda qildi. Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit bügün, yeni 2-awghust radiyomiz ziyaritini qobul qilip, birleshken döletler teshkilati kishilik hoquq komitéti bilen musapirlar mehkimisini hem shundaqla gherb démokratik ellirini sherqiy-jenubiy asiya elliride yillarche tutup turuluwatqan Uyghur musapir tutqunlarning baldurraq 3-bir döletke orunlishishi üchün küch chiqirishqa chaqirdi. 

Tayland hökümiti 2013‏-we 2014‏-yilliri xitayning siyasiy bésimidin qéchip tayland arqiliq türkiyege mangghan nurghun Uyghur musapirlirini tutqun qilghan idi. Tayland hökümiti eyni waqitta özlirining türk puqrasi ikenlikini ilgiri sürgen Uyghur musapirlarning bir qismining türkiyege kétishige yol qoyghan bolsimu, biraq 2015-yili 100 din artuq Uyghurni xitaygha ötküzüp bérip, b d t musapirlar mehkimisi we kishilik hoquq teshkilatlirining qattiq tenqidige uchrighan idi. 

Melum bolushiche, hazirghiche héchyerge kételmey taylandning yighiwélish merkezliride tutup turuluwatqan Uyghur musapirlardin yene 61 nepiri bar iken.