Xitay hökümiti Uyghurlar bilen xitaylarning toylishishini righbetlendürüsh üchün her xil qulayliq siyasetlerni chiqarmaqta
2019.05.17
Xitay hökümiti Uyghurlar bilen xitaylarning nikahlinishini ishqa ashurup, assimilyatsiyeni tézlitish üchün her xil qulayliq siyasetlerni chiqarmaqta.
Firansiye agéntliqining xewer qilishiche, Uyghur rayoni belgilime chiqirip, Uyghur we xitay ana-anidin tughulghan balilar aliy mektepke imtihan berse 20 nomur qoshup bérishni yolgha qoyghan. Xitay hökümiti burun xitay tilida imtihan bergen Uyghurlargha 50 nomur qoshup béretti. Lékin bu belgilime ötken yili bikar qilin'ghan. Firansiye agéntliqining 17-may bergen xewiride qeyt qilinishiche, yéngi belgilimide Uyghur we xitay ata-anilardin tughulghan oqughuchilargha nomur qétip bérilip, xitay tilidiki Uyghur oqughuchilarning nomuri qisqartilghan.
Xewerde, bu xil oqughuchilargha 15 nomur qétip bérilgenliki bildürülgen. Mezkur belgilime Uyghur rayonida Uyghurlar bilen xitaylarning nikahlinishi keng kölemlik teshwiq qiliniwatqan mezgilde chiqirilghan. Yéqinda rayondiki her qaysi nahiyeler öz aldigha Uyghur qizliri bilen nikahlan'ghan xitay erkeklirining öy, xizmet, ijtima'iy parawanliq, dawalinish, ma'arip qatarliq jehetlerde zor imtiyazlardin behrimen bolidighanliqi heqqide yerlik belgilimilerni chiqarghanidi. Lékin kishilik hoquq teshkilatlirining ilgiri sürüshiche, da'irilerning Uyghur qizlirining xitay erkekler bilen nikahlinishini ilgirilitishide Uyghurlargha qarita qattiq wasitilermu teng ishqa sélinmaqtiken. Bu heqtiki bezi uchurlarda, qizini xitay erkeklirige bermigen ata-anilarning lagérgha ekitilish bilen tehdit sélin'ghanliqi ilgiri sürülgenidi. Firansiye agéntliqining xewiride tekitlinishiche, chet'ellik mutexessisler xitayning nomur qoshup bérish tüzümini uning assimilyatsiye siyasitining bir qismi, dep tehlil qilishmaqta iken. Bu toghrisida awstraliye la trop uniwérsitétining proféssori jéymis léybold: “Nomur qoshup bérish siyasiti xitaylargha yat bolghan herqandaq shekildiki idiye we xahishlarni xitaylashturushni ishqa ashurushning bir qismidur” dégen.









