Xitay axbarati türkiye hökümitini "Térrorluq mesiliside qosh ölchem qollandi" dep eyiblidi

Muxbirimiz eziz
2019-02-13
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghur diyarida ötken mezgillerde izchil kéngiyiwatqan "Terbiyelesh merkezliri" hemde xitay hökümitining milyonlighan Uyghurni "Terbiyelep özgertish" meqsitige yetmekchi bolushi heqqide köpligen mulahiziler otturigha chiqiwatqanda türkiye hökümiti keskinlik bilen ipade bildürüp, xitay hökümitini qattiq eyibligen idi.

Xitayning hökümet axbarati bolghan "Yer shari waqit géziti", "Xelq géziti" qatarliqlar arqimu-arqidin reddiye maqalisi élan qilip, türkiye hökümitini "Térrorluqqa qarshi turush mesiliside qosh ölchem qolliniwatidu" dep eyiblidi.

Xitay hökümiti bu heqtiki maqalilerde "Terbiyelesh merkezliri" ning yardem sheklini alghan oqutush arqiliq "Qanun'gha xilapliq qilghan yaki yenggil jinayet ötküzgen kishilerni térrorluq we esebiylikning changgilidin qutquzuwalghanliqi" ni alahide tekitligen. Shundaqla térrorluq we esebiylikning ötken on nechche yilda Uyghurlar diyarigha zor balayi'apetlerni élip kelgenlikini, "Terbiyelesh merkezliri" barliqqa kelgendin buyan ötken 25 ay ichide bu xildiki zorluq we térrorluq qilmishlirining yüz bermigenlikini buninggha misal qilip alghan. Shuning bilen birge türkiye hökümitining mushundaq "Térrorluqning aldini élish tedbirliri" ni "Insan heqlirini depsende qilish" dep eyibligenlikini qattiq sökken.

Halbuki, lagérlar mesilisi heqqide otturigha chiqiwatqan köpligen melumatlar we guwahchilarning bayanliri u jaydiki qabahetning alliqachan insaniyet tarixidiki eng yuqiri sewiyege yétip bolghanliqini, rohiy we jismaniy qiynaq sewebidin yüz minglighan tutqunlarning ölüm girdabida jan talishiwatqanliqini körsitidu. Munasiwetlik ehwal igileshler bolsa xitay da'irilirining herqaysi jaylardiki ottura mektep oqughuchilirini "Lagér tutqunliri" qilip yasandurup, xitay hökümiti teshkilligen ziyaret ömeklirini qandaq aldighanliqini körsetmekte.

D u q ning bayanatchisi dilshat réshit xitay hökümitining iqtisadiy wasite arqiliq dunyani sükütke mejburlimaqchi boluwatqanda türkiyening bu xil tenqididin bekmu bi'aram bolghanliqini bildürdi. U bu heqte söz qilip "Xitay hökümiti türkiyening Uyghurlar mesilisi boyiche xitayni qattiq tenqid qilishining islam dunyasida xitaygha qarshi pikir éqimi we naraziliq pa'aliyetlirining otturigha chiqishigha sewebkar bolup qélishidin bekmu endishe qilmaqta," dédi.

Toluq bet