Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши “тйәнәнмен қирғинчилиқи” хатирисидә хитай һөкүмитини әйиблиди

Вашингтон шәһридики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши тәшкилати 3-июн күни 1989-йилидики “тйәнәнмен қирғинчилиқи” ниң 30 йиллиқ хатириси мунасивити билән мәхсус баянат елан “бир һөкүмәт үчүн қирғинчилиқ һәмдә инсанийәткә қарши җинайәтни оттуз йилғичиму сир сақлаш задила нормал болмиған бир һадисә” дәп көрсәтти.

Баянатта буниңдин оттуз йил илгирики оқуғучиларниң тинч намайишини қораллиқ бастуривәткән хитай һөкүмитиниң бу җинайәтни сир сақлаш арқилиқ кишиләрниң хатирисидин өчүриветишни қәстләватқанлиқи алаһидә тәкитлиниш билән биргә, һәрқайси дөләт һөкүмәтлирини хитай һөкүмити садир қиливатқан бу һадисигә қарита бир тәдбир елишқа дәвәт қилиду.

Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши тәшкилатиниң рәиси өмәр қанат бу һәқтә сөз қилип “хитай һөкүмити өткән оттуз йил мабәйнидә өзлириниң 1989-йилидики <4-июн қирғинчилиқи> ни кишиләрниң хатирисидин ююп ташлашниң койида болуп кәлди. Әмдиликтә болса улар бир йерим милйон уйғурниң җаза лагерлириға қамилишидәк қәбиһ реаллиқни кишиләрниң ядидин чиқиривәтмәкчи болуватиду. Тйәнәнмен вәқәсидин савақ елиш тоғра кәлсә биз хитай һөкүмитиниң бу хилдики инсанийәткә қарши җинайәтлирини йошурушиға давамлиқ йол қоймаслиқимиз лазим” дәп көрсәтти.
Баянатта хитай һөкүмитиниң америка, канада, қазақистан, җәнубий африқа қатарлиқ дөләтләрдики дипломатлири вә әлчилириниң қәдими йәткәнлики җайда уйғурлар дияридики шунчә пакитлиқ вә  ашкара  болған җаза лагерлирини инкар қилип, бу һәқтики учурларни “сахта учур” дәп чүшәнчә бериватқанлиқи уларниң бу әһвалларни унтулдуруветиш койида болуватқанлиқиниң дәлили сүпитидә оттуриға қоюлиду. Шундақла “тйәнәнмен қурбанлири хәлқараниң диққитидә сақлинип кәлгәндәк шәрқий түркистандики җаза лагерлирида қийниливатқан милйонлиған уйғурму хәлқараниң диққитидин мустәсна қалмаслиқи лазим” дәп көрситилиду.

Уйғур кишилик һоқуқ қурулушиниң бу һәқтики алақидар доклатлири изчил һәрқайсий саһәләрниң әң нопузлуқ пайдилиниш материяли болуп келиватқанлиқи мәлум. 3-Июн күни “чеграсиз мухбирлар тәшкилати” уйғур кишилик һоқуқ қурулушиниң доклатлири вә баянатлири асасида хитай һөкүмитиниң һазирға қәдәр аз дегәндиму 58 уйғур мухбир вә тәһрирни тутқун қилғанлиқини қаттиқ әйибләп баянат елан қилди.