UHRP Доклати: “хитайниң адәмсиз учқу ширкити уйғур районидики җинайәтләргә шерик болмақта! ”

Вашингтондин мухбиримиз җәвлан тәйярлиди
2024.03.05

Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши (UHRP) 5-март күни йеңи доклат елан қилип, хитайниң адәмсиз учқу (дрон) ишләпчиқарғучи даҗяң чуңшин (DJI) ширкитиниң уйғур районидики қәбиһ бастурушларға актип қатнашқанлиқини илгири сүрди; шундақла һәр қайси дөләт һөкүмәтлирини уйғур районидики назарәт системисиға ярдәм бәргән даҗяң вә башқа ширкәтләргә җаза беришкә чақирди.

Доклатта көрситилишичә, даҗяң ширкити узундин буян уйғур районидики кәң көләмлик тәқиб-назарәт ишлириға қатнашқан, шундақла сақчи органлириға үскүнә сәпләш тохтамидин пайда алған. Хитай җамаәт хәвпсизлики (җ х) тармақлири 2019-йилдин 2022-йилғичә даҗяң ширкитидин көп қетим мал сетивалған; буниң ичидә биңтүән органлириниң уйғурларға қаритилған бастуруштики роли интайин чоң, дәп қариливатқанлиқи мәлум.

Даҗяң ширкити дуняда адәмсиз учқу ишләпчиқарғучи әң чоң ширкәт болуп, дуня базириниң 70пирсәнтини игиләйдикән. Йиллиқ кирими нәччә милярд долларға йетидикән. Уларниң мәһсулатлири америка, әнглийә вә австралийә қатарлиқ 43 дөләтниң базириға кеңәйгән. Камералиқ учқулири билән тонулған даҗяң ширкитиниң херидарлири фотографлар вә филим ишлигүчиләрдин тартип сақчи органлири вә һәрбий қисимларғичә кеңәйгән.

Уйғур кишилик һоқуқ қурулушиниң иҗраийә директори өмәр қанатниң билдүрүшичә, 80 пирсәнт истемалчиниң қолида даҗяң ширкити ишләпчиқарған адәмсиз учқуларниң болуши кишини һәйран қалдуридикән. Һалбуки, бу ширкәт уйғурларға йүргүзүлгән ирқий қирғинчилиқ вә инсанийәткә қарши җинайәтләргә шерик икән. Шуңа кимки бу ширкәтниң мәһсулатлирини сетивалса яки сатса кишилик һоқуқ җинайәтлири садир қиливатқан бу хитай ширкитигә ярдәм бәргән болидикән.

Доклатта қәйт қилинишичә, көплигән һөкүмәтләр даҗяң ширкитигә сода чәклимиси қойған. Әмма бу тәдбирләр һөкүмәт органлири, кархана вә истемалчиларниң даҗяң адәмсиз учқулирини давамлиқ сетивелишини чәклийәлмигән. Даҗяң ширкити гәрчә өзини “һаятлиқни қутқузуш вә җәмийәткә нәп йәткүзүш” кә беғишлиған ширкәт қилип тәшвиқ қилсиму, әмма униң уйғур районидики ирқий қирғинчилиққа ярдәм бериштики роли наһайити чоң икән. Шуңа униңға омумйүзлүк иқтисадий җаза йүргүзүш керәк икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.