Ürümchidiki ot apiti sewebidin pütün xitay miqyasida naraziliq namayishliri yüz bergen

Muxbirimiz eziz
2022.11.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Ürümchide yüz bergen 24-noyabir künidiki ot apitide nurghun kishining köyüp ölgenliki ürümchi we bashqa sheherlerdiki ahale üchün qorqunchluq bir ré'alliqning bishariti süptide tonulup, herqaysi jaylarda bu weqeni chöridigen halda ammiwi namayish bolghan.

“Li mu'ellim sizning mu'ellimingiz emes” namidiki tiwéttér abonti 26-noyabir küni uchur yollap: “Xotenning xu'enxu rayonida ahaliler bügün chüshtin kéyin sa'et 6-7 lerde kochigha chiqip namayish qildi hemde wirus heqqidiki qamalni bikar qilishni telep qildi” dep yazghan. U élan qilghan qisqa widéyoda körsitilishiche, xitay ammisi besh yultuzluq qizil bayraqni kötürginiche xoten shehrining kochisida namayish qilghan.

Awstraliye istratégiyelik siyaset tetqiqat merkizining tetqiqatchisi néysén rusér (Nathan Ruser) bu widyoning ornini éniqlap, xotenning “Qurum köli rayoni” olturaq mehellisi ikenlikini delilligen. U bu widéyoni hembehirlesh bilen birge “Xoten nopusining 98 pirsenti Uyghurlar idi. Bu namayishni körüp men téngirqap qaldim” dep yazghan.

Melum bolushiche, bu xildiki naraziliq namayishliri ürümchi, korla qatarliq jaylardimu köp qétimlap yüz bergen. Radiyomiz biwaste delilleshke ülgürmigen bir qisim ijtima'iy taratqu widiyolirida ürümchi shehridiki xitay ahalilirining xitayning besh yultuzluq qizil bayraqini kötürginiche ürümchi sheherlik hökümetni qorshiwalghan körünüshliri körsitilgen. Ürümchi sheherlik partkomning yuquri derijilik rehberliri “Xelq ammisi bilen sözlishish”ke chiqqanda, xitay ammisining keskin so'al-soraqlirigha duch kelgen.

CNN Ning 27-noyabirdiki xewirige qarighanda, bu xildiki qattiq yuqum qamaligha qarshi namayishlar xitayning ichkiy ölkiliridiki bir qisim sheherliridimu körülgen bolup, shangxeydiki namayish eng chong kölemde bolghan. Namayishta xitaylar “Xitay kompartiyesi texttin chüshsun! shi jinping texttin chüshsun!” dep sho'ar towlighan. En'gliye shéffiyld (Sheffield) uniwérsitétining proféssori déywin tabin (David Tobin) shu küni bu ehwallargha inkas yézip: “Ürümchidiki namayish diqqitimni tartti. Emma ürümchi hergizmu jéngju emes” dep yazghan hemde Uyghur diyaridiki namayishlarning héchqachan xitay ölkiliridikige oxshash mu'amilige uchrimaydighanliqini eskertken.

Birleshme agéntliqning muxbiri déyk kang (Dake Kang) Bu heqte uchur yollap: “2009-Yili 5-iyul küni Uyghur oqughuchilarmu besh yultuzluq qizil bayraqni kötürüp tinch namayish qilghan idi. Emma saqchilar ulargha oq chiqirip qirip tashlighan idi” dep yazghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.