Америка авам палатасиниң “уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси” ни мақуллиши хәлқара таратқуларда кәң инкас қозғиди

• Мухбиримиз әркин
  2019-12-04

Америка авам палатасиниң 3‏-декабир күни аваз берип, “уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси” ни мақуллиши хәлқара таратқуларда кәң инкас қозғиди. Нопузлуқ хәлқара таратқуларниң шу күнки хәвәрлиридә, қанун лайиһәсиниң авам палатада мутләқ көп аваз билән мақулланғанлиқи, униң хитайға күчлүк бир сигнал бәргәнлики илгири сүрүлди.

BBC Ниң хәвиридә, униң хитайда турушлуқ мухбири җон садворсниң авази нәқил кәлтүрүлүп, “әгәр бу лайиһә қанунға айланса, буниң хитайниң уйғур вә башқа мусулманларни кәң көләмлик тутқун қилишиға қарши бесим ишлитиш йолидики интайин муһим хәлқара тиришчанлиқ болуп қалидиғанлиқи” тәкитләнгән. BBC Ниң хәвиридә йәнә, авам палатасиниң қарари хитайниң ғәзипини қозғиған болсиму, лекин буниң уйғур кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң қарши елишиға еришкәнлики, уларниң бу қанун лайиһәси “хитайға муһим сигнал бериду,” дәп қарайдиғанлиқи билдүрүлгән.

“вашингтон почтиси” гезити, қанун лайиһәсидә уйғур мусулманлирини кәң көләмлик тутқун қилишқа қатнашқан хитай әмәлдарлирини җазалаш тәләп қилинғанлиқи, вашингтон билән бейҗиң арисидики ихтилап кеңийиватқан бир вақитта, бу қанунниң йәнә бир тоқунуш пәйда қилидиғанлиқи илгири сүрүлгән. “вашингтон почтиси” ниң тәкитлишичә, бу қанунда уйғур аптоном районлуқ партком секретари чен чүәнго нишанға айланғаникән. Хәвәрдә, униң “шинҗаңдики тутқун вә назарәт программисиниң җавабкари” дәп қариливатқанлиқи тәкитләнгән.

Әнглийә “муһапизәтчи гезити” ниң хәвиридә, бу қанунда “хитайниң шинҗаңдики мусулман милләтләрни бастурушиға қарита трамп һөкүмитиниң қаттиқ қол болуши тәләп қилинғанлиқи”, президент трамп “хитай билән сода келишими имзалашқа киришкән болсиму, әмма тунҗи қетим униң бир хитай сиясий биюро әзасини җазалиши тәләп қилинғанлиқи” тәкитләнгән. Америка авам палатасиниң “уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси” 3‏-декабир авазға қоюлуп, 407 авазниң қоллиши, бир авазниң қарши чиқиши билән мақулланғаниди.