Уйғур диний ‍өлималири хитайниң диний тәшвиқатлириға “қорал” қилинмақта

Мухбиримиз әзиз
2022.07.29
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитай һөкүмити нөвәттә барғансери юқури пәллигә елип чиқиватқан “ислам динини хитайчилаштуруш” шуари түрлүк шәкилләрдә иҗра қилиниватқан болуп, йеқинда буни уйғур дияридики бир қисим уйғур диний өлималар вә имамларниң ағзидин баян қилиш тәшвиқат паалийити елип барған.

Хитай башқуришидики “шинҗаң гезити” ниң 29-июлдики хәвиридә ейтилишичә, нөвәттә уйғур дияри бойичә “ши җинпиңниң шинҗаңни зиярәт қилғандики сөзиниң роһини өгиниш” долқуни әвҗ алған болуп, диний саһәму буниңдин чәттә қалмиған. Буниңда “ислам динини хитайчилаштуруш” ниң муһимлиқи мәркизий тема болған. Үрүмчи ноғай мәсчитиниң имами мөһтирәм шерип бу һәқтә сөз қилип: “һазир шинҗаңдики диний етиқад әркинликини өтмүштики һечқандақ бир дәвр билән селиштурғили болмайду. Биз баш секретарниң тәлипини мәһкәм әстә сақлап, дин билән сотсиялизимни маслаштурушқа, шуниңдәк һәр саһә аммисини партийә вә һөкүмәт әтрапиға зич уюштурушқа түрткә болимиз,” дегән.

Хитай һөкүмитиниң нөвәттики диний сиясәтлирини ақлаш мәзмунида мәхсус сөз қилған кишиләрниң йәнә бири уйғур аптоном районлуқ ислам җәмийитиниң рәиси, ислам иниститутиниң мудири абдурәқип төмүрнияз болуп, у: “партийәмиз һазир ислам дининиң сағлам тәрәққий қилишиға зор дәриҗидә көңүл бөлүватиду. Биз диний оқутуш сепидә мунәввәр оқуғучиларни тәрбийәләп, баш секретарниң үмидини реаллиққа айландуримиз,” дегән.

Һалбуки, муһаҗирәттики диний алимлар атиизимни асас қилған сотсиялизим билән ислам дининиң бир йәргә кәлмәйдиғанлиқини көп қетим тәкитлигән иди. “земистан” журнилиниң баш муһәррири марко респенти (Marco Respinti) өзиниң йеқинқи обзор мақалисидә, “хитай һөкүмитиниң ‛ислам динини хитайчилаштуруш‚ дегини маһийәттә ислам динини пүтүнләй йоқитиштин башқа нәрсә әмәс,” дәп көрсәткән иди.

Көп көрүлгән хәвәрләр
Қисқа хәвәрләр
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.