Хитай даирлири 630 уйғур имамни тутқун қилған

• Ихтиярий мухбиримиз җәвлан
  2021-05-13

Әнгилийә BBC ториниң уйғур кишилик һоқуқ қурулуши игилигән мәлуматқа асасән бәргән хәвиригә қариғанда, хитай даирилири 2014-йилдин буян уйғур районида кәң көләмлик бастуруш елип берип, аз дегәндә 630 имам вә диний затларни тутқун қилған болуп, буларниң ичидә 18 киши тутқун мәзгилидә өлүп кәткән. Тутқун қилинған имамларниң көпинчиси “әсәбийлик тарқатқан”, “адәм йиғип җәмийәт тәртипини бузған”, “бөлгүнчиликкә күшкүрткән” дегәндәк қалпақлар билән әйбләнгән. Әмәлийәттә бу кишиләрдин бәзилири диний тәблиғ қилип қойған, җамаәт сорунлирида дуа қилған яки рәсмий имамларниң орнида имамлиқ қилип қойған кишиләр икән.

Бирләшкән дөләтләр тәшкилати кишилик һоқуқ алий мутәхәсислири ишханиси 1046 мусулман затниң тәқдиригә көңүл бөлүватқан болуп, буларниң мутләқ көп қисми уйғурлар икән. Игиләнгән учурларға асасланғанда,  тутулған 630 имам ичидә 304 нәпири түрмигә ташланған. Хитайда халиғанчә қамақ җазаси бериш наһайити еғир болуп, булардин 96 пирсәнт киши 5 йилдин юқири қамақ җазасиға, 26 пирсәнт киши 20 йилдин юқири қамақ җазасиға, 14 киши муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилинған.