«Хаффиңтон почтиси» гезити америка һөкүмити хитайға йәнә тәдбир қолланмиса, техиму көп уйғурниң лагерларға киридиғанлиқини агаһландурди

Мухбиримиз әркин
2019-05-17
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америкадики «хаффиңтон почтиси» гезити 16‏-май мақалә елан қилип, әгәр трамп һөкүмити хитайниң уйғурларни дәпсәндә қилишиға қарши йәнә давамлиқ тәдбир қолланмиса, техиму көп уйғурниң лагерларға қамилиши мумкинликини агаһландурған. «Трамп вә хитай: йиғивелиш лагеридики бир милйон уйғур қандақ болди?» сәрләвһилик мақалидә президентниң мәзкур мәсилидә өзиниң ембарго күчини ишләтмигәнлики яки мутәхәссисләр «етник қирғинчилиқ» дәп тәрипләватқан бу кризисни тилға елип қоймиғанлиқи тәнқидләнгән

Мақалидә илгири сүрилишичә, мәзкур мәсилини муавин президент майк пәнс, ташқи ишлар министирлиқи вә дөләт мудапиә миниситирлиқи тәнқид қилған болсиму, лекин президент трампниң сода сөһбити җәрянида буниңға сүкүт қилиши, униңға һечқандақ һәрикәт қолланмаслиқи униң бу қорқунчлуқ бастурушни хитай билән болған маҗрадики мәркизи мәсилә, дәп қаримайдиғанлиқини ипадиләйдикән. Лекин мақалидә, һөкүмәтниң хитайға қарита йәнә давамлиқ һәрикәт қолланмаслиқи кишилик һоқуқни дәпсәндә қилғучи хитай әмәлдарлириға техиму хата сигнал беридиғанлиқи билдүрүлгән.

Мақалидә илгири сүрүлүшичә, нөвәттә америка дөләт мудапиә министирлиқи лагердики тутқунларниң 3 милйонға йеқинлашқанлиқини оттуриға қойған болуп, һөкүмәтниң һәрикәт қоллиништа кечикиши йәнә милйонлиған кишиниң лагерларға киришини кәлтүрүп чиқириши мумкин икән. Мақалидә америкадики уйғур паалийәтчи рошән абасниң сөзи нәқил кәлтүрүлгән болуп, у «бу мәсилидә хитай американи йәнә сүкүт қилишқа мәһкум қилса, улар утқан болиду» дегән. У «хаффиңтон почтиси» гезитигә йәнә: «бүгүн уйғур хәлқи дуч келиватқан мәсилә сөз әркинлики, ипадә әркинлики яки диний әркинликтин һалқип кәтти. Бу йәрдики мәсилә инсанлиққа қарши туруш җинайити, һаят қелиш мәсилисидур» дегән. Нөвәттә трамп һөкүмити хитайни җазалаш һәққидә күчлүк бесимға учраватқан болсиму, лекин улар «җаза тәдбирлирини иҗра қилишқа мувапиқ қануний асас бар-йоқлуқини муәййәнләштүрүшкә вақит кетидиғанлиқи» ни билдүрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт