Uyghurlar mesilisi tüpeylidin an'gila mérkél éghir bésimlargha duch kelmekte

Muxbirimiz eziz
2021-09-07
Share

Gérmaniye bash ministiri an'gila mérkél ötken 16 yildin buyan izchil xitay hökümitining türlük zulum we heqler depsendichilik qilmishlirigha süküt qiliwatqan bolup, yéqindin buyan bu hal barghanséri köp sahening tenqidige duch kélishke bashlidi. Yawropadiki zor tesirge ige "Gérmaniye dolqunliri" ning 7-séntebir küni élan qilin'ghan tehrirat maqaliside bu mesile yenimu qattiq eyiblinip, uning "Xitay söygüsi" yene bir qétim keskin qamchilandi.

Obzorda éytilishiche, an'gila mérkélning Uyghurlar we xongkong mesilisi heqqidiki shunche köp ré'alliq pash bolghandin kéyinmu dawamliq halda xitay bilen dost tartishishidiki muhim seweblerning biri gérmaniye shirketlirining xitaydiki nechche milyard amérika dolliriliq ghayet zor soda menpe'eti iken. Bu xil "Bir közini qisiwélish" bedilige nöwette béyjing da'irilirining diktatorluq xoriki téximu ösüp, erkinlik we démokratik qimmet qarashliri éghir tehditlerge duch kelmekte iken.

Obzor maqaliside körsitilishiche bash ministir mérkélning eng chong xataliqi xitayni qaysi derijide cheklesh yaki "Qizil siziq" ni qeyerge sizishni bilmesliktiken. Del shundaq bolghanliqi üchün u gérmaniye soda wekiller ömikini bashlap xongkongdiki démokratiye namayishi basturuluwatqan waqitta xitaygha ziyaretke barghan. 2019-Yili "Gérmaniye sana'et birleshmisi" tetqiqatlar asasida "Xitay bir sistémiliq reqib, ular kelgüside hergizmu bazar iqtisadigha yaki erkinlikke yüzlenmeydu" dep xulase chiqarghan bolsimu mérkél yenila xitaygha qaritilghan ilgiriki siyasetlirini dawam qilmaqta iken. Buning bilen yawropa ittipaqi we xitay otturisidiki ghayet zor miqdardiki meblegh sélish kélishimliri ongayla emelge ashmaqta iken. Emma del mushu kélishimni ijra qilghuchi bir terep bolghan xitayning xelq'ara emgekchiler birleshmisi ehdinamisi yaki bashqa kishilik hoquq mesililirini éghir derijide ayaq-asti qiliwatqanliqi nöwette eng chong tenqid obyékti bolmaqtiken.

Obzorning axirida éniq qilip mérkél hökümitining bu xil selbiy ré'alliqtin qol üzüshi, shuningdek eyni waqittiki natsistlar gérmaniyesi dewridiki jinayetlerning qayta sadir bolmasliqi üchün amérika we yaponiye qatarliq döletler bilen hemkarlishishi lazimliqi alahide tekitlinidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet