Karl gérshmen: "Xitayning Uyghurlarni basturushi 10 yil burunla bashlan'ghan, nöwette ularning mewjutluqi tehditke duch kelmekte"

Muxbirimiz sada
2019-07-05
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikadiki démokratiyeni ilgiri sürüsh fondining re'isi karl gérshmen 4-iyul küni "Xitayning Uyghurlarni basturushi 10 yil burunla bashlan'ghan, nöwette ularning mewjutluqi tehditke duch kelmekte" serlewhilik bir maqale élan qilghan.

Mezkur maqale "Washin'gton pochtisi" gézitining shu kündiki sanigha bésilghan. Maqalide karl gérshmen asasliq qilip 10 yil awwal Uyghur aptonom rayonining merkizi bolghan ürümchide yüz bergen "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning Uyghurlargha nisbeten bir burulush nuqtisi bolghanliqini alahide tilgha élip ötken.

U maqaliside yene xitay hökümitining künsayin éghirlishiwatqan basturushliri herbiy, siyasiy, iqtisadiy jehetlerdin shundaqla rayondiki yuqiri téxnikiliq nazaret sistémisi arqiliq élip bériliwatqanliqi, bu xil kölemleshken basturush siyasiti peqet Uyghur xelqini boysundurush bilenla cheklinip qalmastin belki ularning mewjutluqighimu zor tehdit peyda qiliwatqanliqini tekitligen.

Maqalide yene nuqtiliq qilip xitay hökümitining "Qoshmaq tughqan" siyasiti boyiche bir milyondin artuq xitay puqralirini Uyghurlarning öylirini "Ishghal qilish" üchün yötkigenliki bayan qilin'ghan. Melum bolushiche, ular hökümetning Uyghurlarning "Méngisini yuyush" we ularni nazaret qilish programmisini toluq "Kapaletlendürüsh" üchün "Jan tikip" ishleydiken. Bu "Tajawuzchilar" ning özlirini Uyghur jem'iyitige xitay medeniyitini élip kirgen "Péshqedem tughqanlar" dep qaraydighanliqi karl gérshmen teripidin mezkur maqalidiki muhim nuqtigha aylan'ghan.

Karl gérshmen maqalisining axirini mundaq axirlashturghan: "Eger 'qayta tekrarlanmaydu' dégen wedining birer menisi bolsa, undaqta u Uyghur xelqini qutquzushtiki bir sho'ar bolalishi kérek."

Toluq bet