Хитай "шинҗаң нопусиниң тәрәққияти" намлиқ ақ ташлиқ китаб елан қилған

Мухбиримиз җәвлан
2021-09-27
Share

Хитай говуйүән ахбарат ишханиси 26-синтәбир күни "шинҗаң нопусиниң тәрәққияти" намлиқ ақ ташлиқ китаб елан қилған. Бу китабтики мәзмунлар "шинҗаң нопусиниң тәрәққият тарихи, шинҗаң нопусиниң һазирқи әһвали, уйғурлар нопусиниң тәрәққияти, шинҗаңниң нопус тәрәққиятидики реаллиқниң муқәррәрлики, шинҗаңдики нопус тәрәққиятиниң йүзлиниши, хитайға қарши чәт әл күчлири көтүрүп чиққан бир нәччә мәсилә һәққидә" дегән баблар бойичә баян қилинған.

Бу китабниң кириш сөзидә хитай йәнә уйғур райониниң "2000 йилдин буян хитайниң айрилмас бир қисми" болуп кәлгәнликини тәкитләш билән биргә, хитай коммунист һөкүмити қурулғандин буян "шинҗаңдики аз санлиқ милләтләрниң нопусиниң тез сүрәттә көпәйгәнлики, узун өмүр көрүш нисбитиниң ашқанлиқи" ни алаһидә тәшвиқ қилған.

Хитайниң бу ақ ташлиқ китабида көрситилишичә, шинҗаң нопуси 1800 йилдин буян бир милйондин ешип бақмиған болуп, 1762-йил шинҗаңда или җяңҗүн мәһкимиси қурулғанда, уруш түпәйлидин аран 300 миң адәм қалғанмиш. 1887-Йилдики шинҗаң нопуси 1 милйон 839 миң болуп, 1949-йили 4 милйон 333 миңға йәткән. Хитайниң 1964-йилдики омумий нопус тәкшүрүшидә шинҗаң нопуси 7 милйон 270 миң, 1982-йилдики нопус тәкшүрүшидә 13 милйон, 1990-йил 15 милйон, 2000-йил 18 милйон, 2010-йил 21 милйон, 2020-йил 25 милйон әтрапида болған. Йиллиқ нопус көпийиш нисбити тәхминән бир пирсәнттин 3 пирсәнткичә болған.

"уйғурлар нопусиниң тәрәққияти" дегән бабта уйғурларниң нопуси 1953-йил 3 милйон 600, 1964-йил 4 милйонға йеқин, 1982-йил 6 милйонға йеқин, 1990-йил 7 милйон әтрапида, 2000-йил 8 милйон 340 миң, 2010-йил 10 милйон әтрапида, 2020-йил 11 милйон 620 миң қилип көрситилгән, "уйғурларниң нопус көпийиши шинҗаңдики нопус тәрәққияти билән оң танасип" дейилгән һәмдә 8 милйондин көп уйғурниң асасән җәнубтики төт вилайәттә яшайдиғанлиқи билдүрүлгән.

Әмма хитай бу ақ ташлиқ китабта хитайларниң 1949-йилдин һазирғичә болған нопус көпийишиниң тик сизиқ бойичә өрләп маңғанлиқини баян қилмиған, пәқәт 2020-йилдики нопус тәкшүрүштә хитай нопусиниң 11 милйонға йәткәнликини көрситип өткән. Мәлуматларға қариғанда, 1950-йил уйғур дияридики хитай нопуси тәхминән 400 миң әтрапида болуп, 70 йилдин кейин, (хитайниң мәлумати бойичә) 11 милйонға йәткән.

Хитай бу ақ ташлиқ китабида йәнә "хитайға қарши чәт әл күчлири көтүрүп чиққан бир нәччә мәсилә һәққидә" дегән айрим баб аҗратқан болуп, йиллардин бери давамлаштуруп келиватқан ирқий қирғинчилиқ, нопус тизгинләш вә мәҗбурий әмгәк җинайәтлирини қайта инкар қилған.

Анализчиларниң бирдәк қаришичә, хитай бу ақ ташлиқ китабини уйғур районидики ирқий қирғинчилиқ җинайәтлирини ақлаш үчүн чиқарған болуп, униңдики санлиқ мәлуматларни һәқиқий дәллилимигичә, ишәнчлик дәп қариғили болмайдикән. Хитайниң 70 йилдин буян уйғурлар вә башқа милләтләрни һәр түрлүк сиясий һәрикәт вә пиланлиқ туғут васитиси қирғин қилип келиватқанлиқи, тәбиий көпийиш нисбитини чәкләп келиватқанлиқи, 2017-йилдин буян болса системилиқ һалда ирқий қирғинчилиқ йүргүзүп келиватқанлиқи һәммигә аян пакит икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт