“Uyghur siyasiti qanun layihesi” amérika dölet mejlisi awam palatasi teripidin mutleq köp awaz bilen maqullandi

Washin'gtondin muxbirimiz jewlan teyyarlidi
2024.02.16
uyghur-qanun-layihe.jpg “Uyghur siyasiti qanun layihesi” amérika dölet mejlisi awam palatasi teripidin mutleq köp awaz bilen maqullandi. 2024-Yili 15-féwral, washin'gton.
X/@RepYoungKim

2-Ayning 15-küni, amérika dölet mejlisi awam palata ezaliri 6 awazgha qarshi 414 awaz bilen “Uyghur siyasiti qanun layihesi” ni maqullidi. Bu qanun layihesi 2021-yil 12-ayning 8-küni maqulluqtin ötken “Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanun layihesi” din kéyin maqullan'ghan eng chong qanun layihesi hésablinidu.

“Uyghur siyasiti qanun layihesi” amérika dölet mejlisi awam palata ezasi yang kim (Young Kim) teripidin tonushturulghan bolup, 13-féwral küni amérika dölet mejliside muzakirige qoyulghanidi. Xitayning irqiy qirghinchiliq zulumigha we chégra halqighan basturushigha uchrawatqan Uyghurlarni qoghdash meqset qilin'ghan bu qanun layiheside, amérika tashqi ishlar ministirliqidin Uyghurlar mesiliside maslashturghuchi békitish hemde istratégiye tüzüshni telep qilish؛ amérika tashqi ishlar ministirliqining xelq'ara teshwiqat pirogrammilirigha Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchilirini kirgüzüp, Uyghur rayonida yüz bériwatqan wehshiyliklerni herqaysi döletlerning ammiwi diplomatiye sehniliride sözleshke shara'it hazirlash؛ amérika tashqi ishlar ministirliqining chet ellerdiki diplomat xadimlirining Uyghur tili öginishige imkaniyet yaritish؛ amérikaning xitay, türkiye we Uyghur muhajirliri köprek olturaqlashqan döletlerdiki elchixanilirigha Uyghurche bilidighan diplomatiye xadimidin az dégende bir ademni teyinlesh qatarliq maddilar bar.

Yang kim xanim bu qanun layihesini muzakirige qoyghanda qilghan sözide, bu qanun layihesining xitay hökümiti heddidin ashqan, Uyghur xelqi eng éghir zulumgha uchrawatqan jiddiy waqitlarda meydan'gha kelgen muhim qanun ikenlikini otturigha qoyup mundaq dégen:

“Xitay re'isi shi jinping shinjangni soda-sayahet nuqtisigha aylandurup, Uyghurlarni xelq'ara jem'iyetning kallisidin chiqirip tashlimaqchi. Kommunist xitay yene Uyghur we bashqa milletlerge yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliq jinayitini inkar qilip kelmekte. Halbuki biz Uyghur aptonom rayonida yüz bériwatqan mejburiy emgek, mejburiy tughmas qilish, ménge yuyush, jinsiy xorluq qatarliq jinayetlerni ishenchlik xewerler bilen delillep bolduq. Kommunist xitayning bu jinayetliri pash bolushigha qarimay, shi jinping yéqinqi waqitlarda bu rayon'gha köp qétim bérip, “Teste qolgha kelgen muqimliq” ni qoghdash üchün bu rayondiki diniy basturushni téximu kücheytishni telep qilmaqta”.

Yang kim xanim yene, bu qanunning amérikaning Uyghurlar uchrawatqan irqiy qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayetlirini tosushta muhim rol oynaydighanliqini tekitlep: “Amérika Uyghurlarning kommunist xitaygha qarshi küreshliride, Uyghurlar bilen bir septe ikenlikini sözi hem emeliyiti arqiliq körsitishi kérek” dégen.

2-Ayning 15-küni, “Uyghur siyasiti qanun layihesi” mutleq köp awaz bilen maqullan'ghandin kéyin, awam palata ezasi yang kim xanim özining X (tiwittér) hésabida tebrik sözi élan qilip: “‛men dölet mejlisige sun'ghan Uyghur siyasiti qanun layihesi‚ bayatin maqulluqtin ötti! kommunist xitayning kishilik hoquq depsendichilikige uchrawatqan Uyghurlarni qollishimizda éhtiyajliq bolghan qanun qoralini hazirlashqa yene bir qedem yéqinlashtuq. Men bu qoralning axirqi ötkeldin ötüshi we erkinlikning menggülük qorali bolushi üchün dawamliq tirishimen!” dep yazghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.