Amérikaning “2020-Yilliq istixbarat xizmetlirini emeliyleshtürüsh” heqqidiki qanun layiheside Uyghurlargha munasiwetlik maddilarmu orun aldi

Amérika awam palatasining ezasi we shundaqla awam palata istixbarat komitétining bashliqi adam shif teripidin tonushturulghan “2020-Yilliq istixbarat xizmetlirini emeliyleshtürüsh” heqqidiki qanun layiheside Uyghurlargha munasiwetlik maddilarmu orun aldi.

Amérika dölet mejlisining tor bétige qoyulghan mezkur qanun layihesidin melum bolushiche, mezkur qanunning 5-bab 2-maddisi “Xitay hökümitining shinjang Uyghur aptonom rayonidiki musulman milletlerge qiliwatqan bésimi heqqide doklat” dep atalghan.

Uningda mezkur qanun küchke ige bolghandin tartip 150 kün'giche bolghan ariliqta amérika döletlik istixbarat idarisining awam palata istixbarat komitétidin xitay hökümitining Uyghur rayonida yürgüzüwatqan bésim siyasetliri üstide mexsus doklat bilen teminlishi kérekliki tekitlen'gen.

Qanun layihiside éytilishiche, komitétqa yollinidighan doklatta xitay hökümiti Uyghur élide yolgha qoyghan “Qayta terbiye lagérliri” da tutup turuluwatqan kishilerning sani, lagérlarning shara'itliri, bu lagérlarda yüz bériwatqan qéyin-qistaq, dindin mejburiy tandurush we shuningdek bashqa nachar mu'amililer heqqidiki tepsiliy uchurlar, lagérlarning éniq jughrapiyelik orni, lagérlarda “Qayta terbiye” üchün qolliniliwatqan métodlar we shundaqla bu lagérlarda mejburiy emgek yolgha qoyuluwatqanliqi heqqidiki delil-ispat qatarliqlar melum qilinishi kérek iken.

Mezkur doklat yene xitay hökümitining chet'ellik ziyaretchilerning lagérlarni tekshürüshige cheklime qoyuwatqanliqigha da'ir melumatlarni hem shundaqla Uyghur rayoni miqyasida yolgha qoyuluwatqan yuqiri téxnikiliq nazaret we teqib sistémiliri we kontrol méxanizimlirigha a'it mezmunlarnimu öz ichige alidiken.

Yuqiriqi bu qanun layihesining tonushturghuchisi bolghan adam shif amérika awam palatasining ezasi we shundaqla awam palatasi istixbarat komitétining re'isi. U téxi yéqinda “San-fransisko hadisiliri géziti” de maqale élan qilip, tramp hökümitining “Yer shari magnétiskiy qanuni” ni ishqa sélip Uyghurlarning kishilik hoquqini depsende qilishta jawabkarliqi bar xitay emeldarlirigha jaza tedbirlirini yürgüzüshi kéreklikini bildürgen idi.

Melum bolushiche, bu amérika dölet mejlisidiki Uyghurlargha munasiwetlik 3-qanun bolup hésablinidiken.