Америка мутәхәссиси хәлқаралиқ бесим арқилиқ хитайниң уйғур сияситини өзгәртишини тәкитлиди

Мухбиримиз ирадә
2019-03-05
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америкадики тонулған хитай ишлири тәтқиқатчиси, сиясәт профессори җун тифәл дирайир ташқи сиясәт институтиниң тор бетидә уйғурларниң вәзийити һәққидә бир тәпсилий мақалә елан қилған. У мақалисигә, «һәқиқий аптономийә болмиған шинҗаң уйғур аптоном райони-хәлқаралиқ кишилик һоқуқ сәтчилики вә бир бәлвағ бир йол қурулушидики әгри-тоқайлиқлар» дәп мавзу қойған.

У мақалисидә, уйғурларниң йеқин заман тарихидин йәни хитай һакимийитиниң башқурушиға өткән тарихлиридин қисқичә мәлумат бәргән вә уйғурларниң шундин буян изчил һалда хитайниң ассимилятсийә сияситиниң зәрбисигә учрап кәлгәнликини вә нәтиҗидә бу зулум тәдриҗий ешип 2017-йили нопусниң 10-11 пирсәнтиниң лагерларға қамалғанлиқини баян қилған.

Апторниң әскәртишичә, уйғур елидики вәзийәт, лагерларниң мәвҗут яки әмәсликини муназирә қилиштин аллибурун һалқип кәткән болуп, нөвәттики җиддий мәсилә болса лагер мәсилисидә немә қилиш керәк? дегәндин ибарәт икән. Апторниң қаришичә, хитай һөкүмитиниң уйғур елидики сияситини юмшатмайдиғанлиқини нәзәрдә тутқанда, униңға тақабил турушниң үнүмлүк усули хәлқаралиқ җамаәт пикри арқилиқ бесим ишлитиш икән. У буниң үчүн, алди билән ғәрб әллиригә тәвә ширкәтләргә ши җинпиңниң бесим сияситигә һәрқандақ йосунда васитә болмаслиқ һәққидә бесим күчәйтилиши керәкликини билдүргән вә баҗир тәнтәрбийә кийимлири шундақла термо фишир пән-техника ширкәтлириниң вәқәлирини буниң бир яхши нәтиҗиси, дәп көрсәткән.

Җун тифәл дирайир ханим йәнә уйғур елидики сиясәтлири сәвәблик хитайниң бир бәлвағ бир йол қурулуши истратегийәсиниңму көзлигән мәқсәтлиригә йетиштә қийинчилиққа чүшүши мумкинликини, чүнки униң қиливатқанлириниң «бир бәлвағ бир йол қурулуши» тәшвиқ қиливатқан «очуқлуқ вә раванлиқ, ортақ тәрәққият» роһиға мас кәлмәйдиғанлиқини ипадә қилған.

Җун тифәл дирайир ханим илгири америка дөләт мәҗлиси қармиқидики хитай ишлири комитетида мәслиһәтчи болупму ишлигән болуп, униң хитай һәққидә елан қилған бир қанчә парчә муһим китаблири бар.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт