“явропа хәвәрлири” тори: “мишел бачилет хитайниң шәрти билән шинҗаңға бармаслиқи керәк”

Американиң корнел университетидики шветсийәлик шәрқшунс магнус фескәсийө “явропа хәвәрлири” торида мақалә елан қилип, б д т кишилик һоқуқ алий комиссари мишел бачилетниң хитайниң шәрти астида ‍уйғур елиға бармаслиқи керәкликини билдүргән. Униң тәкитлишичә, бундақ бир зиярәт б д т вә униң кишилик һоқуқ алий комиссариятиниң инавитини төкидикән.

Магнус фескәсийө б д т ниң изчил түрдә мутәхәсиссләрниң шинҗаңни чәклимисиз зиярат қилишни тәләп қилип кәлгәнлики, б д т баш катипи гутеррисниң йеқинда хитай билән бу тоғрисида сөһбәт елип бериватқанлиқини ашкарлиғанлиқи, бирақ бундақ зиярәт муқәррәр хитай даилириниң орунлаштуришида болидиғанлиқини билдүргән.

Униң ейтишичә, нөвәттә хитай даирилириниң “мишел бачилетниң б д т кишилик һоқуқ алий комиссари болуштәк имтиязиға һөрмәт қилидиғанлиқи, униң толуқ тәкшүрүш елип беришиға йол қойидиғанлиқиға даир һечқандақ бишарәт йоқ” икән. У хитай һөкүмитиниң шинҗаң сияситиниң “пүтүнлүй тоғра” икәнликини тәкитләп кәлгәнлики, хитайниң барлиқ күчини ишлитип сәһнә ясайдиғанлиқи вә һәр бир инчикә нуқтиларға қәдәр контрол қилидиғанлиқини билдүргән.

Магнус фескәсийөниң ейтишичә, әгәр б д т лагерларда из-дерәксиз ғайиб болған йүзлигән уйғур вә қазақ зиялилири, сәнәтчилири вә мәдәнийәт сәрхиллири билән көрүшүшни тәләп қилса, хитай худди явропа иттипақи әлчилириниң атақлиқ уйғур зиялийси илһам тохти билән көрүшүшини рәт қлғандәк бир баһанә тапидикән.