Xitay hökümiti xitaylarni Uyghur élige köchüp kélishke we "Yerlikler" bilen toy qilishqa chaqirmaqtiken

Muxbirimiz irade
2019-10-29
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümet da'iriliri ichkiri ölkilerdiki xitaylarni Uyghur élige köchüp kélishke jelp qilidighan siyasetlerni ochuq-ashkare élan qilmaqtiken.

Radiyomiz xitayche bölümining xewer qilishiche, yéqinda xitaydiki ijtima'iy tor betlerde ichkiri ölkilerdin Uyghur élige köchüp bérip olturaqliship qalghan xitaylar teminlinidighan alahide imtiyazlar heqqide bir parche yollanma peyda bolghan. 

Uningda ilgiri sürülüshiche, Uyghur élidiki ishlepchiqirish-qurulush bingtu'enining birinchi diwiziyesige qarashliq aral sheherlik hökümet ichkiri ölkilerdin kélip olturaqliship qalidighanlarning 50 mo yer bilen tartuqlinidighanliqi heqqide bir siyaset belgiligen. Uningda yene, eger köchüp kelgen kishi yerlik milletlerdin xotun élip öylense yene 50 mo yer qoshup bérish bilen birge, 70 ming yüen pul bilen mukapatlinidighanliqi bildürülgen. 

Melum bolushiche, yuqiridiki bu xewer xitaydiki tor betlerde zor qiziqish qozghighan bolup, nurghun tor qollan'ghuchililar hetta "Milletler mesilisini yiltizidin hel qilishning ünümlük yoli del mushundaq arilashturuwétishtin ibaret" dégen. 

Xitay hökümitining Uyghur élide 2 milyon etrapida kishini atalmish "Terbiyelesh lagéri" gha qamighan bilen teng, Uyghur ayallirini xitaylargha tégishke teshebbus qilidighan siyasetlerni yolgha qoyuwatqanliqi közetküchiler alahide diqqet qiliwatqan yene bir muhim mesile. 

Uyghur élide tekshürüshte bolghan amérikaliq antropolog derrin baylér mushu heqte élan qilghan bir tekshürüsh maqaliside, xitay hökümitining Uyghur erlirini keng kölemde tutqun qilip, toy qilish yéshidiki Uyghur erlirini jem'iyettin süpürüp tashlash, Uyghur erlirini jem'iyetning eng töwen qatlimigha chüshürüsh, eksiche xitay erlirini yoshurun pul yardimi, yaxshi xizmet pursiti bilen teminlesh qatarliq sun'iy berpa qilin'ghan muhit arqiliq Uyghur ayallirining xitaylargha toy qilishini ilgiri sürüwatqanliqini we hetta qisimen ehwallarda mejburlawatqanliqini bildürgen. U maqaliside xitay hökümitining Uyghur élida mexsus Uyghur ayallirini nishan alghan jinsiyet siyasiti yürgüzüwatqanliqini bildürüp, buni tarixta tunji qétim Uyghur ayallirining dölet apparatlirining jinsiy nishanigha aylinishi, dep körsetken.

Toluq bet