Örkesh dölet "Washin'gton pochtisi" gézitide maqale élan qilip, tramp hökümitini Uyghur mesilisige qattiq inkas qayturushqa chaqirdi

Muxbirimiz erkin
2019-06-03
Élxet
Pikir
Share
Print

1989‏-Yildiki tyen'enmén oqughuchilar herikitining rehbiri örkesh dölet "Washin'gton pochtisi" gézitide maqale élan qilip, tramp hökümitini Uyghur rayonida élip bériliwatqan basturushqa qattiq inkas qayturushqa chaqirghan.

Örkesh döletning maqalisi "Tyen'enmin qirghinchiliqi" ning 30 yilliqi munasiwiti bilen élan qilin'ghan. Uning qeyt qilishiche, amérikining 1989‏-yildiki "Tyen'enmén herikiti" ning ümid we ghayisini janliq gewdilendürüshining eng toghra chiqish nuqtisi Uyghur rayonidiki basturushqa qattiq inkas qayturush iken.

Örkesh dölet tyen'enmén oqughuchilar herikitige rehberlik qilghan, 1989‏-yili 4‏-iyun küni xitay hökümiti teripidin tutush buyruqi chiqirilghan eng gholluq shexslerning biridur. U maqaliside eyni waqitta özining yash hem xitay girazhdani bolghanliqidin pexirlinidighan Uyghur yigiti ikenlikini bildürgen. Lékin u zulumgha qarshi turushning özide nahayiti tebi'iy yétilgenliki, chünki Uyghur xelqi uzundin buyan xitay kompartiyesining Uyghurlarni qebih wasitiler bilen xitay jem'iyitige assimilyatsiye qilishigha urunushtek qilmishlirigha uchrap kelgenlikini ilgiri sürgen. Uning qeyt qilishiche, Uyghurlar héchqachan xitay hökümitige qarita xam xiyalda bolup baqmighan bolsimu, lékin xitayning Uyghur, qazaq we bashqa milletlerni hazirqidek keng kölemlik tutqun qilip, ularning medeniyiti we diniy kimlikini yoqitishqa urunushtek herikiti ularni chöchütken. U yene dunyaning 30 yil awwal "Tyen'enmén herikiti" ni qollighanliqini, özlirining démokratik döletler qollashni dawamlashturidu, dégen xiyalda bolghan bolsimu, emma özlirining xatalashqanliqini bildürgen. Uning qarishiche, gherbtiki démokratik döletler xitay bilen di'alog yolini tallighan bolup, bu siyaset hazirqi apet xaraktérlik weziyetke élip barghan. U maqalisining axirida amérika hökümitining Uyghur rayonidiki depsendichilikni eyibligen bolsimu, lékin uninggha qarshi heriket qollanmighanliqini tenqidlep, "Amérika 1989‏-yilining ümid we ghayisini janliq tutushqa yétekchilik qilishi kérek. Buning eng toghra chiqish nuqtisi shinjangdiki basturushqa qarita qattiq inkas qayturushtur," dégen.

Toluq bet