Вашингтон почтиси: «дуня хитайниң уйғур балилириниң меңисини ююшиға йәнә қанчилик көз юмиду?»

Мухбиримиз әркин
2019-07-15
Елхәт
Пикир
Share
Принт

«Вашингтон почтиси» гезити йәнә тәһрират мақалиси елан қилип, хитайниң уйғур районидики мусулман түркий хәлқләрниң мәдәнийити, әнәнилирини йоқитишиға даир йеңи дәлилләрниң байқалғанлиқи, бу хитайниң районда мәдәнийәт қирғинчилиқ елип бериватқанлиқини йәниму күчлүк дәлилләр билән тәминлигәнликини билдүргән.

Бу гезитниң 13‏-июл елан қилған мәзкур тәһрират мақалисидә хитайниң уйғур ата-аниларни «қайта тәрбийәләш» намидики җаза лагерлириға қамап, уларниң пәрзәнтлиригә қарита ятақлиқ мәктәп вә йетимханиларда меңә ююш вә ассимилятсийә елип бериватқанлиқи илгири сүрүлгән.

Мақалидә қәйт қилинишичә, мәхсус балиларға қурулған меңә ююш вә түрмидин ибарәт бу икки хил система «хитайниң мәдәнийәт қирғинчилиқи елип бериватқанлиқиға даир дәлилләрни йәниму күчәйтмәктә» икән. «Хитай уйғур балилириға қарита меңә ююш елип бармақта, дуня буниңға йәнә қанчилик көз юмиду?» сәрләвһилик мақалидә германийәлик уйғуршунас адриан зәнзниң йеқинда «сиясий хәвп» намлиқ журналда елан қилинған доклати нәқил кәлтүрүлүп, хитайниң уйғур балилирини «қаттиқ бихәтәрлик астидики мәркәзләштүрүлгән ятақлиқ әслиһәләргә орунлаштуруп», уларға қарита йепиқ муһитта меңә ююш вә ассимилятсийә елип бериватқанлиқи тәкитләнгән.

Мақалидә қәйт қилинишичә, йеқинқи йилларда уйғур райониниң җәнубидики бәзи җайларда балиларниң йәслигә кириш нисбити 4 һәссә артқан болуп, бу хитайниң мәмликәт сәвийәсидин 12 һәссә ешип кәткән. Мақалидә, адриан зәнзниң бу әһвални ата-аниларниң лагерларда ғайиб болуши кәлтүрүп чиқарған, дәп хуласә чиқарғанлиқи әскәртилип, «дуня буниңға йәнә қанчилик көз юмиду?» дәп соал қоюлған. Бу, «вашингтон почтиси» гезитиниң йеқинқи бир йил ичидә уйғурлар һәққидә елан қилған 12‏-қетимлиқ тәһрират мақалисидур. Мәзкур гезит илгирики тәһрират мақалилиридә америка дөләт мәҗлисини уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәсини тезрәк мақуллашқа, трамп һөкүмитини магнитиский кишилик һоқуқ қанунини ишқа селип, уйғурларни дәпсәндә қиливатқан хитай әмәлдарлирини җазалашқа чақирип кәлгәниди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт