«Вашингтон почтиси» гезити: «җаза лагерлириға аит йеңи испатлар хитайниң уйғурларни йоқитиш ирадисини йәниму қәтийләштүргәнликини көрситип бәрмәктә»

Мухбиримиз ирадә
2020-09-04
Елхәт
Пикир
Share
Принт

«Вашингтон почтиси» гезити 3-сентәбир күни «җаза лагерлириға аит йеңи испатлар хитайниң уйғурларни йоқитиш ирадисини йәниму қәтийләштүргәнликини көрситип бәрмәктә» мавзулуқ бир парчә тәһрират мақалиси елан қилди.

Мәзкур мақалидә хитай һөкүмәт әмәлдарлири изчил һалда уйғур елидә җаза лагерлириниң мәвҗутлуқини рәт қиливатқан болсиму, бирақ буниң чинлиқини испатлайдиған йәниму көп дәлил-испатларниң ашкарилиниватқанлиқини билдүргән. Улар буниңда асаслиқ алдинқи һәптә, йәни 27-авғуст күни америкадики «BuzzFeed» намлиқ хәвәр тори тәрипидин тәкшүрүп чиқилған йеңи байқашларни мисал қилип көрситип, төвәндикиләрни баян қилған: «BuzzFeed ниң йеңи байқашлири хитай һөкүмитиниң йәниму қаттиқ ирадисини вә мәңгүлүк пиланини намаян қилиду. Йәни хитай һөкүмити уйғур мәдәнийитини йоқитиштин ибарәт бу ирадисини йәниму чиңитқан.»

«BuzzFeed» Хәвәрләр тори алдинқи һәптә уйғур елидики лагерларниң сани вә орниға аит бир парчә йеңи тәкшүрүш доклати елан қилған иди. Улар гугул сүний һәмраһ көрүнүшлири вә хитайниң «бәйду» торидики сүний һәмраһ көрүнүшлири билән селиштуруш вә шундақла лагер шаһидлирини зиярәт қилиш нәтиҗисидә, 2017-йилдин буян районда ясалған 260 дин артуқ лагерниң орнини тепип чиққан иди.

Улар хитайниң «бәйду» торида хәритидин «өчүрүветилгән» орундин 50 миңдин ошуқни байқиған вә тутуп туруш мәркәзлири, түрмиләр вә лагерларниң алаһидилики бар болған 10 миңға йеқин орунни нуқтилиқ тәкшүргән. Иди. Улар хәвиридә уйғур елидә бундақ әслиһәләрниң көлиминиң һелиһәм кеңәйтиливатқанлиқини вә уларниң бихәтәрлик-назарәт тәдбирлириниң йәниму қаттиқлиқини билдүргән иди.

«Вашингтон почтиси» гезитиниң тәһрират һәйити мақалисидә мана бу нуқтини алаһидә тәкитләп мундақ дегән: «бу йеңи байқашлар америка һөкүмити вә башқиларниң хитайни тәнқидлиши вә җаза тәдбири қоюши хитайниң зулумлирини астилиталмиғанлиқини көрситип бәрди. Демәк, йәниму көп ишларни қилиш керәк. Америка һөкүмити йеқиндин буян кишилик һоқуқ вә әмгәк тәшкилатлири шинҗаңдики мәҗбурий әмгәккә четишлиқ дәп елан қилған барлиқ таварларни импорт қилишни чәклиши керәк.»

Мәзкур тәһрират мақалисиниң ахирида дуня җамаәтчиликигә хитаб қилип, мундақ дәп язған: «пүтүн дуня хәлқи өз ичидики бир хәлқни пүткүл милләт гәвдиси билән аста-аста боғуватқан хитайниң 2022-йиллиқ қишлиқ олимпик тәнһәрикәт мусабиқисини өткүзидиған әхлақий салаһийити барму, дегән соални сориши керәк. Биз ‹хитайда бундақ салаһийәт йоқ, ' дәп қараймиз.»

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт