“вашингтон почтиси” гезити: “хәлқара җинайи ишлар сотиниң хитайни ирқий қирғинчилиқ мәсилисидә тәкшүрмәслики зор әхлақий мәғлубийәт”

“вашиңтон почтиси” гезитидә 28-декабир елан қилинған бир мақалидә “хәлқара җинайи ишлар сотиниң хитайни уйғур ирқий қирғинчилиқ мәсилисидә тәкшүрмигәнликиниң зор әхлақий мәғлубийәт” икәнликини билдүргән. Мақалидә тәкитклишичә, бу әрздә “хитайни хәлқара җинайи ишлар сотиниң әзаси әмәс,” дегән сәвәбни көрсәткән хәлқара җинайи ишлар соти икки хил олчәм қолланған. Мақалидә униң сәвәби қаримаққа йоллуқтәк көрунсиму, бирақ баш тәптиш бәнсоданиң хитайға көрсәткән илтипатни охшашла хәлқара җинайи ишлар сотиниң әзаси болмиған америкаға көрсәтмигәнликини билдүргән.

“хәлқара җинайи ишлар сотиниң хитайни ирқий қирғинчилиқ мәсилисидә тәкшүрмәслики зор әхлақий мәғлубийәт” мавзулуқ мақалидә, униң американиң афғанистандики һәркити, CIA ниң явропадики түрмилиригә һуҗум қилғанлиқи, америка һөкүмити афғанистандики вәқәни тәкшүрүп, бир қанчә кишини җазалиған болсиму, бирақ бәнсоданиң буни йетәрлик, дәп қаримиғанлиқини билдүргән. Мақалидә тәкитлишичә, американиң җазасини йитәрлик, дәп қаримиған бәнсода, хитай сот мәһкимилириниң уйғурларни актип бастуриватқанлиқиға даир дәлилләргә һечқандақ гәпи йоқтәк көрүнмәктә икән.

“шәрқий туркистан сүргүн һөкүмити” илгири хитайни хәлқара җинайи ишлар сотиға әрз қилған. Бирақ хәлқара җинайи ишлар соти йеқинда хитайниң униңға әза әмәслики, шуңа дәлилләрни тәкшүрүп ениқлашниң мумкинчилики йоқлиқини баһанә қилип, бу әрзни тәкшүрмәсликни қарар қилғанлиқини билдүргән иди. “вашингтон почтиси” дики мақалидә американиң делоси 15 йил бурунқи 80 дәк қурбанға мунасивәтлик уруш җинайитигә алақидар дело икәнлики, лекин хитайниң бир милйондин артуқ қурбанға системилиқ тән җазаси бериш, басқунчилиқ қилиш, мәҗбурий әмгәк, туғмас қилишәк вәһшиликләр билән әйиблиниватқанлиқи тәкитлинип, “шәк-шубһисизки, сотниң уйғур мәсилисидә өзини қачуруши зор әхлақий вә муәссәсәви мәғлубийәттур,” дейилгән.