Америка хәлқара диний әркинлик комитети: «чен чүәнго қатарлиқ әмәлдарларға чоқум ембарго қоюлуши керәк»

Мухбиримиз әркин
2019-09-16
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка хәлқара диний әркинлик комитети 16‏-сентәбир күни йиллиқ доклат елан қилип, америка һөкүмити вә хәлқара җәмийәтни уйғур аптоном районида диний әркинликни дәпсәндә қиливатқан чен чүәнго башчилиқидики хитай әмәлдарлириға вә һөкүмәт органлириға ембарго қоюшқа чақирған.

Доклатта, хитай һөкүмитиниң уйғур мусулманлирини назарәт астиға елип, телефонлирини мусадирә қиливатқанлиқи вә тәкшүрүватқанлиқи, уйғурларниң қан өрнәклириниң елинип, д н а учуриниң топланғанлиқи, балиларниң ибадәт қилиши чәкләнгәнлики, һәммидин ямини 800 миңдин 2 милйонғичә кишиниң җаза лагерлириға қамилип, аилиләрниң ханивәйран болғанлиқи вә балиларниң йетимханиларға әвәтилгәнлики билдүрүлгән. Доклатта йәнә, һөкүмәтниң назарәт қилишидин әнсирәп аилиләрниң бир-бири билән алақә қилалмайдиғанлиқи, шу сәвәблик сансизлиған уйғур мусулманлириниң сөйүмлүк кишилириниң қәйәрдә икәнлики, өлүк-тириклики тоғрисида һечқандақ учури йоқлуқи тәкитләнгән.

Доклатта илгири сүрүлүшичә, «гәрчә америка, әнглийә вә түркийәни өз ичигә алған бир түркүм һөкүмәтләр хитай һөкүмитиниң бу хил қорқунчлуқ хорлаш қилмишини қаттиқ әйиблигән болсиму, лекин хитай һечқандақ җавабкарлиққа тартилмиған. Йиллардин бери бу хорлуқ күчийип маңған болсиму, лекин хәлқара җәмийәт хитайдики уйғур вә башқа мусулманлар дуч келиватқан бу хорлуқниң алдини елиш пурситини трагедийәлик рәвиштә өткүзүвәткән.»

Доклатта, нөвәттә сиясәт вә әмәлий һәрикәтниң бу қилмишниң җавабкарлиқини сүрүштүрүшкә мәркәзлишиши, хитайниң барлиқ диний топлуқларға қаритилған хорлишини тохтитишқа, йүз бәргән вәһшийликниң дәлиллирини топлашқа қаритилиши керәклики тәкитләнгән. Доклатта мундақ дейилгән: «америка һөкүмити вә хәлқара җәмийәт шинҗаң уйғур аптоном районлуқ партком секретари чен чүәнгони өз ичигә алған диний әркинликни дәпсәндә қилған яки униңға йол қойған хитай әмәлдарлириға вә органлириға дәрһал вә кәскин рәвиштә ембарго қоюши керәк.»

Доклатта йәнә америка вә башқа һөкүмәтләрниң хитай һөкүмитигә бесим ишлитип, уйғур вә башқа мусулманларни, шундақла гүлмирә имин, илһам тохти. . . . . Қатарлиқ виҗдан мәһбуслирини дәрһал вә шәртсиз қоюп беришни тәләп қилиши керәклики тәкитләнгән. Америка хәлқара диний әркинлик комитети 1999‏-йилдин бери һәр йили дунядики һәр қайси дөләт вә районларниң һәр йиллиқ диний әркинлик вәзийити һәққидә доклат елан қилип кәлмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт