Musteqilliq géziti: "Dunya Uyghurlarning kishilik hoquqi depsende qilinishqa yene dawamliq köz yummasliqi kérek"

Muxbirimiz erkin
2019-01-14
Élxet
Pikir
Share
Print

Gülnaz Uyghur isimlik bir yazghuchi en'gliye "Musteqilliq géziti" ning 13‏-yanwar sanida maqale élan qilip, dunyani Uyghurlarning kishilik hoquqlirining depsende qilinishigha yene dawamliq köz yummasliqqa chaqirghan. U maqaliside özining bir milyondek Uyghur tutqun qilin'ghan bolsimu, lékin buningdin xewerdar kishiler we yaki uninggha köngül bölidighanlarni nahayiti azdek hés qiliwatqanliqini eskertip, hazir jim olturush waqti emeslikini tekitligen. Uning ilgiri sürüshiche, xitayning bir milyondek kishini lagérlargha qamap, ularni öz kimliki, diniy étiqadi we medeniyitidin yaki her ikkisidin waz kéchishke mejburlawatqanliqi bir pakit iken. U maqaliside yene xitay da'irilirining bir tereptin pa'aliyetchilerning tor betlirige hujum qiliwatqanliqi, yene bir tereptin chet'el diplomatlirini teshkillep, Uyghur rayonidiki bezi jaylarni nishanliq ziyaret qilduruwatqanliqi, dunya rehberliri xitay kompartiyisining bu saxtipezlikini bilsimu, lékin uninggha yol qoyuwatqanliqini tekitligen.

Gulnaz Uyghur: "Biz, Uyghur musulmanlirining kishilik hoquqi depsende qilinishqa yene dawamliq köz yumsaq bolmaydu" serlewhilik maqaliside yene en'gliye awam palata ezasi, awam palata tashqi ishlar komitétining re'isi tom tugénhatning yéqinda qilghan Uyghurlar heqqidiki sözlirini tenqidligen. Tom tugénhat yéqinda ötküzülgen bir guwahliq yighinida: "Xitayning gherbidiki musulmanlargha ölüm jazasi bérilishi jihatchiliqning qozghilishigha yol échip, bu nahayiti tézla bizge tesir körsitishi mumkin" dégen idi. Aptor maqaliside tugénhatning sözi nurghun kishilerning Uyghur mesilisige bolghan tonushining xata ikenlikini körsitip bergenliki, "Uyghur mesilisining pütünley islam mesilisi emesliki" ni tekitligen. Uning ilgiri sürüshiche, Uyghur mesilisi noqul diniy étiqadni qoghdash mesilisi, dep qaralmasliqi, belki tinch yashashni arzu qiliwatqan bir xelqni qoghdash mesilisi, dep qarilishi kérek iken. U maqaliside yene mundaq dégen: "Uyghurlar dunyaning biz üchün des turushini, lékin buni bizning musulman bolghanliqimiz üchün emes, belki bizning insan bolghanliqimiz üchün qilishini isteydu. Eger xitayning bir türküm insanni yoq qilishigha yol qoyulsa, bizning hoquqimizni qoghdashni tekitlep kelgen hökümetler we teshkilatlar meghlup bolghan bolidu". Kishilik hoquq teshkilatlirining ilgiri sürüshiche, xitay hökümiti 3 milyondek Uyghur we bashqilarni lagérlarda tutup turmaqta iken.

Toluq bet