Xitay armiyesi hindistan bilen talash-tartishtiki qara qurum karidorida manéwir qildi

Washin'gtondin muxbirimiz erkin teyyarlidi
2024.03.29

Xitayning “Shinjang herbiy rayoni” gha qarashliq qisimliri yéqinda igilik hoquqi mesiliside hindistan bilen talash-tartishta turuwatqan qara qurum karidorida herbiy manéwir qilghan we manéwirda rast oq ishletken. Xitay taratqulirida, herbiy manéwirning déngiz yüzidin 5200 métir égiz bolghan qara qurum rayonida bolghanliqi qeyt qilinsimu, lékin manéwirgha qatnashqan eskerler sani, manéwirning konkrét qaysi jayda we qachan bolghanliqigha da'ir tepsilatlar tilgha élinmighan.

 Xewerlerde peqet shinjang herbiy rayonigha qarashliq qisimlarning rast oq manéwiri qilghanliqi tekitlen'gen. Halbuki, X (burunqi tiwéttér) tiki inkaslarda bu qétimqi manéwirning hindistan bilen xitay terep igilik hoquqi mesilisini talishiwatqan qara qurum ötkilide bolghanliqi qeyt qilinmaqta. Hindistanliqlar teripidin “Shaksgam jilghisi” (Shaksgam) dep atalghan qara qurum ötkili, hindistan kontrolluqidiki jamu-keshmirge chégradash bolup, texminen 5200 kiwadrat kilométirliq bu zémin 1963-yili pakistan teripidin xitaygha ötküzüp bérilgen.

Melum bolushiche, hindistan bu zéminda igilik hoquqi barliqini izchil tekitlep kelgen idi. Xitay hökümet taratquliridin “Yer shari waqti” gézitining 26-marttiki widiyoluq xewiride qeyt qilinishiche, manéwirda qisimlar qiyinliq nuqtisi yuqiri bolghan égizlikte urush meshghulatlirini, jümlidin yoshurunush, urush aptomobillirini rémont qilish, alaqe, razwédka, radarda charlash, akop qurulushi qatarliq meshqlerni qilghan.

 Qara qurum rayonidiki bu manéwirning hindistan bash ministiri modining yéqinda arunachal pradésh (Arunachal Pradesh) ishtatini ziyaret qilishi, shuningdek xitay hökümiti modining arunachal pradéshni ziyaret qilishigha naraziliq bildürüshidin kéyinla bashlan'ghanliqi diqqet qozghimaqta. Xitay hökümiti “Jenubiy tibet” dep atap kéliwatqan arunachal pradésh ishtatida igilik hoquqi barliqini izchil türde tekitlep kelgen idi. Melum bolushiche, hindistan bilen xitay arisidiki chégra ixtilapi 1962-yili ikki dölet arisida keng kölemlik chégra toqunushining partlishini keltürüp chiqarghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.