Xitay hökümiti “Qanunni omumlashturush” namida Uyghurlarning örp-adetlirini özgertmekte

Muxbirimiz eziz
2019.09.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Uyghur diyaridiki siyasiy basturushqa mas qedemde ijra boluwatqan Uyghurlarning örüp-adetlirini özgertish herikiti yéqindin buyan barghanséri yuqiri pellige chiqiwatqanliqi melum. “Tengritagh tori” ning 24-séntebirdiki xewiride buningdin kéyin bu heriketning “Sotsiyalistik qanun bilimlirini omumlashturush” namida ijra bolidighanliqi éytildi.

Xewerde éytilishiche, qanun mutexessisliri, qanun pida'iyliri, qanun xizmetchiliri namidiki türkümligen “Qanunni omumlashturush” ömekliri ötken yillardin buyan asasiy qatlamgha chüshüp türlük léksiyeler we sehne nomurliri arqiliq “Er-ayallarning barawerlikini ishqa ashurush”, “Qalaq adetlerni özgertish” qatarliq saheler boyiche xizmetlerni qanat yaydurghan. Buningdin kéyin bu ehwal téximu kéngeytilish

Bu heqtiki munasiwetlik ehwallar ijtima'iy taratqulardimu tarqalghan bolup, xitay da'irilirining teshkillishi bilen “Uyghur erlerning ayallirining putini yuyushi”, “Erlerning ayallirini hapash qilip yügürüshte musabiqilishishi” dégendek bir qatar pa'aliyetler otturigha chiqqan. Shu chaghlarda muhajirettiki Uyghurlar buni “Xitaygha xas chakiniliqning Uyghurlargha téngilishi” dep keskin tenqidligen idi. 

Nöwette xitay hökümitining “Qalaq adetlerni özgertish” herikitini “Sotsiyalistik qanun bilimlirini omumlashturush” namida ijra qilmaqchi bolushi, shuningdek buning “Kompartiyening yéngi dewrdiki shinjangni idare qilish istratégiyisi, milletler ittipaqliqi, ijtima'iy muqimliq we uzaq mezgillik eminlik” dégenler bilen zich birleshtürülüshi bu qétimqi herikette Uyghurlarning meniwi turmushida esirlerdin buyan mewjut bolup kelgen örüp-adetlerning “Qalaqliq” ning nishani bolidighanliqidin bésharet bermekte iken. 

Amérikidiki Uyghur medeniyet tetqiqatchisi, doktor qahar barat bu heqte pikir qilip “Xitay hökümiti Uyghurlarning maddiy medeniyet sahesini xitaychilashturush bilenla boldi qilmastin, yene ularning pütkül meniwi dunyasinimu özgertish koyida bolmaqta,” dédi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.