Suzan rays bilen jawlijyen arisidiki söz urushigha xitayning hökümet axbaratimu arilashti

Muxbirimiz irade
2019-07-16
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitayning pakistanda turushluq mu'awin bash elchisi jaw lijyenning Uyghur mesilisi sewebidin tiwittirda amérikigha haqaret qilishi bilen bashlan'ghan söz urushigha xitayning "Yershari waqti géziti" mu arilashti.

10‏-Iyul küni, b d t qarmiqidiki 22 eza dölet imzaliq mektup arqiliq xitay hökümitini Uyghur élidiki Uyghur qatarliq musulman milletlerge qaratqan nazaret we teqibleshni we shundaqla zor kölemlik tutqunni derhal toxtitishqa, b d t we bashqa musteqil tekshürgüchilerning rayonda heqiqiy yosunda tosalghusiz tekshürüsh élip bérishigha yol qoyushqa chaqirghanidi.

Buningdin qattiq narazi bolghan xitayning pakistanda turushluq mu'awin elchisi jaw lijyen özining tiwittirdiki hésabi arqiliq némishqidur tigh uchini amérikigha qaratqan. U tiwititirda amérikida "Aq tenliklerning qara tenliklerni qattiq kemsitidighanliqi", "Ular olturghan mehellilerdin köchüp kétidighanliqi" ni ilgiri sürgen.

Jaw lijyen tiwittirda yene, se'udi erebistan we rusiye qatarliq kishilik hoquq xatiriside éghir mesilisi bolghan 37 döletning yuqiridiki 22 döletke qarshi xitayni qollap mektup yazghanliqini pesh qilip turup, "Mana bu amérika we uning shériklirining yüzige urulghan bir shapilaq" dégen.

Buning bilen, 15-iyul küni amérikining sabiq dölet xewpsizlik meslihetchisi suzan rays yekshenbe küni jaw lijyen'ge tiwittirde inkas qayturup uni: "Rezil irqchi" dégen. Shundaqla jawlijyendek kishilerning amérika chigrasidin kirgüzülmeydighan kishiler tizimlikige élinishi kéreklikini ipade qilghan. Suzan rayis yene xitayning washin'gtonda turushluq bash elchisi suy tyenkeyge chaqiriq qilip, jaw lijyenning xitaygha chaqirtip kétilishi kéreklikini bildürgen.

Halbuki, xitayning hökümet awazi bolghan "Yershari waqti géziti" bolsa 16-iyul küni jawlijiyenni qollaydighan maqale élan qilip, yene amérika hökümitige hujum qilghan. "Yershari waqti géziti" hetta yene prézidént trampnimu "Irqchi" dep ilgiri sürüp turup, "Amérikining xitayning milletler ishlirigha arilishish hoquqi yoqluqi" ni tekitligen.

Amérika kishilik hoquq kéngishidin 2018-yili chékinip chiqqan bolup, u yuqiridiki xitaygha qarshi imza qoyghan 22 dölet ichide bolmisimu néme üchün bu mesilide xitayning hujum nishani bolghanliqi namelum.

"Washin'gton pochtisi" gézitining xewer qilishiche, xitay hökümiti gerche özi xitay ichide tiwittir qatarliq ijtima'iy tor betlerni taqiwetken bolsimu, emma uning jawlijiyen we süy tiyenkeyge oxshash bir qatar diplomatliri hazir bu torlarda tushmutushtin hésab échip, uning-buninggha hujum qilmaqtiken.

Xewerdin melum bolushiche, pakistanda wezipe öteydighan jaw lijiyen deslepte tiwittirda "Muhemmed jawlijiyen" dégen isim bilen hésab achqan. Kéyin 2017-yili xitay hökümiti islamche isimlarni chekligendin kéyin u muhemmed dégen isimni öchürüwetken iken.

Toluq bet