Dunya Uyghur qurultiyi xitay hökümitining chet ellerdiki Uyghurlarni jimiqturush üchün yurtliridiki uru-tuqqanlirini nishanlighanliqini eyiblidi

Dunya Uyghur qurultiyi xitay hökümitining chet ellerdiki Uyghurlarni jimiqturush üchün ularning yurtliridiki uruq-tuqqanlirini nishanlighanliqini eyiblidi.

Dunya Uyghur qurultiyi 7-iyul küni élan qilghan bayanatida “Ötken bir nechche ayda xitay da'irilirining chet ellerdiki Uyghurlarni nishan qilishni yenimu kücheytip, eger ular sözleshni toxtatmisa, sherqiy türkistandiki a'ile ezalirini tutqun qilish we türmige tashlash bilen tehdit qiliwatqanliq” ni bildürgen.

Bayanatta dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa mundaq dégen: “Uyghur a'ililirini parchilash xitay kommunistik partiyesi yillardin béri Uyghurlargha qiliwatqan basturush we éghir zulumning bir parchisi bolup keldi. Xitay hökümiti Uyghurlarning ata-anisi, qérindashliri we balilirini tutup qélish yaki ularni chet eldiki tughqanlirini eyibleshke mejburlash arqiliq, chet eldiki Uyghurlarning Uyghur qirghinchiliqi toghrisida söz qilishining aldini almaqchi.”

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatida xitayning atalmish “Shinjang-chet el dostluq jem'iyiti” qatarliq orunlirining ottura asiya we türkiye, rosiye qatarliq döletlerde oquwatqan Uyghur oqughuchilarni ata-anisi bilen körüshtürüshke mejburiy orunlashturuwatqanliqini, ularni oqushni püttürgendin kéyin qaytishqa mejburlawatqanliqini, buni ret qilghanlarning aqiwitining éghir bolidighanliqi heqqide tehdit séliwatqanliqini tenqid qilghan. Ular yene xitay hökümitining chet ellerde guwahliq bériwatqan lagér shahitlirining yurtliridiki uruq-tughqanliriningmu xitay teripidin mejburiy halda axbarat yighinlirigha qatnashturuluwatqanliqini bildürgen.

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatida qurultay re'isi dolqun eysa ependini misal qilip, uning apisi 2018-yili lagérda jan üzgendin kéyin, 2019-yili 1-ayda xitayning bir teshwiqat maqalisidin dadisiningmu qaza qilghanliqidin xewer tapqanliqini, yene bir maqalide uruq-tughqanlirining dolqun eysani eyibleshke sélin'ghanliqini we yéqinda xitay hökümitining uning inisni muddetsiz qamaq jazasi bergenlikini bildürgen. Bayanatta dunyaning herqaysi jayliridiki hökümetlerni öz tewelikide yashawatqan Uyghurlarni xitayning tehditi we parakendichilidikidin qoghdashni telep qilghan.