Хитай өлүмгә һөкүм қилинған мәһбусларниң ички әзайини ишлитишни тохтатмақчи

• Мухбиримиз әркин
  2013-08-16

Хитай сәһийә министирлиқиниң әмәлдари хуаң җйефу, хитайниң бу йил 11 - айдин башлап өлүмгә һөкүм қилинған мәһбусларни ички әзалирини көчүрүп ишлитишни тохтитишқа башлайдиғанлиқини билдүргән.

Униң илгири сүрүшичә, хитай кәлгүси 2 йил ичидә көчүрүшкә еһтияҗлиқ ички әзаларни өлүмгә һөкүм қилинған мәһбуслар арқилиқ қамдаштин, ички әза ианә қилиш арқилиқ қамдашни йолға қойидикән. Лекин көзәткүчиләр буниң әмәлийлишиши гуманлиқ, дәп көрсәтмәктә.

Хуаң җйефуниң ройтерс агентлиқиға билдүрүшичә, хитай 2012 - йили еһтияҗлиқ адәм ички әзалириниң 64 % ни өлүмгә һөкүм қилинған мәһбуслардин қамдиған. У, буниң бу йил 54% гә чүшүш еһтимал барлиқини билдүргән.

Хитайда һәр йили өлүм җазасиға буйрулған адәм сани дөләт мәхпийәтлики һесаблиниду.

Кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң билдүрүшичә, хитай һәр йили нәччә миң адәмгә өлүм җазаси берип, иҗра қилип кәлмәктә. Хитайниң еһтияҗлиқ адәм ички әзалирини өлүмгә буйрулған мәһбуслардин қамдиши кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң тәнқидигә учрап кәлгән.

Бәзи уйғур кишилик һоқуқ паалийәтчилириниң ашкарилишичә, хитай һөкүмити 1990 - йиллардин башлап уйғур сиясий мәһбуслириниң ички әзалирини елип ишләткән.

Америкилиқ кишилик һоқуқ паалийәтчиси етан гутман, илгири америка дөләт мәҗлисидә гуваһлиқ берип, бу әһвални паш қилған иди.