Хитайниң иқтисадий җәһәттики җаһангирликини чәкләш чуқанлири көтүрүлмәктә

Мухбиримиз әзиз
2018-08-07
Share

Бәзиләр "дуняниң әрзан баһалиқ әмгәк базири" дәп атаватқан хитайниң иқтисадий йеңи күч сүпитидә баш көтүрүши билән көплигән кишиләр "хитайниң иқтисадта гүллиниши дуняниң тәрәққиятиға вә хитайниң өзидики сиясий ислаһатқа сәвәб болиду" дәп қарап кәлгән иди. Әмма нөвәттики әһвал бу хил "гүллиниш" ниң маһийәттә диктаторлуққа вә һакиммутләқлиқ асасидики контроллуққа дәсми болуватқанлиқини намаян қилмақта икән.

Америкида чиқидиған "дөләт мәнпәәти" гезитиниң 5-авғусттики баш мақалисидә көрситилишичә, ши җинпиң һакимийәтни қолға алғандин буян омумий назарәт вә сиясий тәшвиқат хитайдики асасий еқимға айланған. Уйғурлар дияри исми-җисмиға лайиқ зулум макани болуп қалған. Бу зулумлар һазир хитай тәвәсидин һалқип аллиқачан хоңкоң, тәйвән қатарлиқ җайларғичә кеңәймәктә икән. Нөвәттә болса ши җинпиң тәйвәнниң мустәқиллиқини етирап қилған һәрқандақ ширкәтни "әдәбләйдиғанлиқи" һәққидә җар салмақта икән.

Мақалида көрситилишичә, һазир хитай һөкүмити иқтисадий муамилини дәстәк қилип туруп, ғәрб дунясидики ширкәтләрни "тәйвән арили хитайниң бир қисми" дегәнни етирап қилишқа мәҗбурлимақта икән. Буниң билән йеқинда хитай һөкүмити әлликкә йеқин авиатсийә ширкитини "тәйвән-хитайниң бир өлкиси" дегән чүшәнчини етирап қилишқа мәҗбурлиған һәмдә уларниң тор бетидики "тәйвән" дегән намни өзгәртишни тәләп қилған. Йеқинда болса бу тәләпләр америкидики бирнәччә даңлиқ авиатсийә ширкәтлиригә йолланған.

Мақалә аптори мушу әһвалларға асасән һазир хитайниң қиливатқанлириниң аддийғинә "тәйвән даваси" әмәсликини, әксичә буниң арқиға наһайити зор сиясий нишан йошурунғанлиқини, шуңа бу хил мутиһәмликниң давам қилишиға давамлиқ сүкүт қилғанда буниң америка үчүн зор хәтәр болидиғанлиқини тәкитләйду.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт